چگونگی پیدایش و پیشرفت نظریه‌ی تجربه‌ی دینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه شهید رجایی

چکیده

کند و کاو تاریخی در باره‌ی سیر نظریه‌ی تجربه‌ی دینی مدّ نظر این پژوهش است. یکی از طرّاحان اصلی این نظریّه‌، شلایر ماخر است که برای حفظ مسیحیّت در برابر شبهات بنیان کنی که پیشرفت علم تجربی و معرفت شناسی پیش کشیده بود، آن را طرح کرد و پرورش داد؛ از این منظر، دین هویّت مستقلى دارد و گوهر دین، احساس درونى و اتکاى بى ‏واسطه­ به واقعیّت مطلق است. کی یرکگارد بر این باور بود که نباید ایمان را موضوع سنجش عقلانی قرار داد، بلکه باید آن را بدون هیچ گونه اثبات یا قرینه‌ای پذیرفت. از نظر او، پرش ایمان یعنی باورِ بدون دلیل، تنها راه شناخت مسیحیّت اصیل است. رودُ لف اتو، نیز به عنصر غیر عقلانی یعنی جنبه‌ی شهودی، قلبی و عرفانی دین توجّه نموده است. ویلیام جیمز نیز معتقد بود که باید از طریق تجربه و ثمرات عملی، از دین دفاع کرد. جیمز ملاک حقیقت و صدق را سودمندی در عمل می داند و چون از نظر او دین و باور به  خدا در زندگی انسان مفید می افتد، باید آن را پذیرفت. استیس فیلسوف تحلیلی نیز بر شهود امر مطلق تأکید ورزید و ماکس وبر نظریه‌ی تجربه‌ی دینی را با رویکردی جامعه شناختی به کار برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Appearance and Progress of "the Theory of Religious Experience"

نویسنده [English]

  • Eynollah Khademi
استادیار دانشگاه شهید رجایی
چکیده [English]

This paper has dealt with the theory of religious experience in an analytico-historical approach. Schleier Macher, the main theorist of this theory, presented and developed it to keep Christianity against fundamental demurs of experimental sciences and epistemology. Upon the theory, religion has an independent identity and its essence consists of an inner sensation toward and a direct dependence upon the Absolute. Soren Kierkegaard, an existentialist philosopher, has denied every intellectual treatment on the problem of faith and we are necessitated to accept it unquestionably. In his view, the only way for supporting Christianity is a leap of faith, that is, believing in it without any reasonable proof. Rudolf Otto has also brought into consideration the intuitional, mental and spiritual aspect of religion. Then William James, a pragmatist philosopher, argued that one should defend religion relying on experience and actual effects. And finally Walter Terence Stace, an analytic philosopher, has emphasized on intuitively perceiving of the Absolute and Max Weber has dealt with the theory in a sociological approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious experience
  • Schleier Macher
  • Rudolf Otto
  • William James
  • Kierkegaard