موانع عمل در فرآیند استکمال انسان از دیدگاه ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مسجد سلیمان، مسجد سلیمان، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد فلسفه اسلامی دانشگاه اصفهان

10.22034/ra.2019.65026.1967

چکیده

استکمال انسان از دیدگاه فلاسفه امری پذیرفته‌شده است. نفس انسان دارای دو ساحت عالی و سافل است. انسان با دو ابزار علم و عمل می‌تواند در جهت عالی نفس سیر کرده، مراحل استکمال را طی کند یا از کمال فاصله بگیرد و جهت سافل وجودش را تقویت کند. نوشتار حاضر موانعی را بررسی می‌کند که بر سر راه عمل استکمال‌بخش قرار می‌گیرند و سیر انسان در مسیر سعادت و غایت حقیقی را، که همان قرب خدا و مقام خلیفةاللهی است، با مشکل مواجه می‌کنند. بررسی موانع عمل از آن روی مهم است که شناخت آنها انسان را یاری می‌کند تا ضمن دوری از آنها به سمت عواملی سوق یابد که در استکمال وی مؤثرند. در این مقاله، پس از استقصاء و دست‌یافتن به این موانع در آثار ملاصدرا، همچون حب دنیا، شیطان و اولیایش، تقلید، جهل و عقاید باطل، بی‌ایمانی، ضعف ایمان و ... ، به تحلیل این موانع و نحوه تأثیرگذاری آنها بر استکمال انسان پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mulla Sadra on the Barriers against Human Perfectional Process

نویسندگان [English]

  • Forough al-Sadaat Rahimpour 1
  • Sadeq Khoshkhoo 2
  • Farzaneh Sadaat Hashemi 3
1 Associate Professor in Department of Philosophy, Isfahan University
2 Assistant Professor of Islamic Azad University
3 M.A Graduate of Isfahan University
چکیده [English]

Human perfectional development is known as an established principle in philosophy. Human soul has been known as being naturally capable of upgradation and degradation and, therefore, he/she may ascend and achieve perfection of soul through knowledge and deed or fall short of perfection and descend to inferior. This paper may be taken as an attempt to study the barriers against human perfection-seeking deeds, namely those barriers challenging human perfectional motion toward final goal and real prosperity of the proximity to God and His succession. The notability of the study lies in the fact that given one`s famililiarity with the barriers, one would refrain from the obstacles of the way and move toward perfection. In the paper, the barriers including love of temporal world, Satan and his progeny, imitation, ignorance and false beliefs, faithlessness and weakness of faith have been extracted from Mulla Sadra`s works at first and, then, the quality of their effects on human perfection analyzed.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mulla sadra
  • soul
  • Deed
  • Perfection
  • Barriers