دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 22 53 2025 08 23 Redefining Common Defects Leading to Marital Annulment with Emphasis on the Human Dimensions of the Spouses باز تعریف عیوب مشترک موجب فسخ نکاح با تأکید بر ابعاد انسانی زوجین 245 263 723243 10.22034/ra.2025.2029880.2993 FA نقی آقازاده استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه امام حسین علیه السلام محمدامین ملکی استادیار گروه حقوق اسلامی دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری Journal Article 2024 05 24 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">The annulment of marriage on account of defects constitutes a right granted to the spouses in Imamiyya jurisprudence, enabling them to exercise their inherent and human entitlements. Among these, some defects, being common to both spouses, grant either spouse the right of annulment, and are therefore referred to as “shared defects.” According to the prevailing view among jurists, insanity is the only defect that, if present in either party to the marriage, entitles the other party to annul the marriage. The Civil Code, in this regard, follows the prevailing view among jurists. In contrast to the prevailing view, some other jurists hold that two diseases, vitiligo and leprosy, also constitute shared defects. The present study, employing a descriptive and analytical approach and utilizing primary library sources, critiques the prevailing view among jurists and elucidates the minority opinion advocating the expansion of shared defects leading to annulment in favor of women, considering this view to be more aligned with the justice-oriented spirit of Islamic law and the enactment of laws based on humanity rather than gender.It is proposed that, in order to safeguard the rights of the wife, the relevant legal provisions be amended to include, in addition to the requirement of the husband’s freedom from the aforementioned diseases, appropriate safeguards. فسخ عقد نکاح به واسطۀ عیوب حقی است که در فقه امامیه به زوجین داده شده است تا بتوانند از حقوق ذاتی و انسانی خویش بهره‌مند شوند. در این میان برخی عیوب به صورت مشترک معطی حق فسخ به زوجین است که از آن به «عیوب مشترک» یاد می‌شود. مطابق نظر مشهور فقها، جنون تنها عیبی است که در صورت وجود آن در هر یک از طرفین عقد نکاح، طرف دیگر حق فسخ عقد نکاح را خواهد داشت. قانون مدنی در این خصوص، از نظر مشهور فقها تبعیت کرده است. در مقابلِ نظر مشهور، برخی دیگر از فقها معتقدند دو بیماری برص و جذام نیز جزء عیوب مشترک است. پژوهش پیش رو با شیوۀ توصیفی و تحلیلی و بهره‌گیری از منابع دست اول کتاب‌خانه‌ای، ضمن نقد دیدگاه مشهور فقها و تبیین نظر غیرمشهور در پذیرش نظریۀ توسعۀ عیوب مشترکِ موجب فسخ به نفع زنان، این نظر را با روح عدالت‌خواهی قوانین اسلامی و همچنین تشریع قوانین در اسلام بر مبنای انسانیت و نه جنسیت همگام‌تر می‌داند. پیشنهاد شده است برای رعایت حقوق زوجه، علاوه بر شرط سلامت مرد از بیماری‌های مد نظر، مواد قانونی مربوط به آن اصلاح شود.

https://raj.smc.ac.ir/article_723243_4efd0d41239775e735f466fce4217462.pdf