دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 مقالات آماده انتشار 2026 04 26 Entrapment on the Scale of Human Dignity: A Critique of the Political Philosophy of Police Action in Iran’s Criminal Justice System and Proposing a Model of Prior Judicial Supervision دام‌گستری مجرمین یقه‌آبی در سنجه کرامت انسانی: نقد فلسفه سیاسی عمل پلیسی در نظام عدالت کیفری ایران و ارائه الگوی نظارت قضایی پیشین 735282 10.22034/ra.2026.2083812.3139 FA محمد مظفری دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم شناسی،واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم ایران سید محمد حیدری خورمیزی استادیار گروه فقه دانشکده شهید محلاتی قم ایران شهرداد دارابی دانشیار گروه حقوق،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم،قم، ایران Journal Article 2026 01 28 Abstract<br><br>The phenomenon of "police entrapment," particularly when directed at blue-collar criminals, represents a critical nexus between "state authority" and "human dignity." This research seeks to answer: "What structural conflicts does entrapment targeting blue-collar criminals have with the four principles of Fitrah, inherent dignity, free will, and the prohibition of deceit in religious governance?" The findings reveal an inherent fourfold conflict: transforming government from a "gardener" to a "hunter" of the poor; reducing citizens to "easily accessible tools" for crime detection; creating "manufactured determinism" within conditions of deprivation; and violating the implicit covenant of honesty. Governmental jurisprudence confirms that active entrapment of blue-collar criminals lacks religious legitimacy. A comparative analysis of U.S. Supreme Court jurisprudence in Sherman (1958) and Jacobson (1992) demonstrates that American legal doctrine has reached consistent conclusions. Consequently, a transition to "prior and active judicial oversight" is essential. چکیده<br>پدیده «دام‌گستری پلیسی» به‌ویژه زمانی که متوجه مجرمین یقه‌آبی (کارگران، خرده‌فروشان، متهمان جرایم خرد و آسیب‌پذیران اقتصادی-اجتماعی) می‌شود، حلقه اتصال بحرانی میان «اقتدار حکومتی» و «کرامت انسانی» است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد بینارشته‌ای، در صدد پاسخ به این پرسش است: «دام‌گستری نسبت به مجرمین یقه‌آبی چه تعارضات ساختاری با اصول چهارگانه فطرت، کرامت ذاتی، اختیار و حرمت غدر در مبانی انسان‌شناختی حکمرانی دینی دارد؟»<br>یافته‌ها نشان می‌دهد دام‌گستری مجرمین یقه‌آبی در تعارضی ذاتی و چهارسویه با این مبانی قرار دارد: نخست، با تبدیل حکومت از «باغبان» پرورش‌دهنده فطرت به «شکارچی» فقیرترین شهروندان، اصل فطرت را نقض می‌کند. دوم، با تقلیل شهروند از «غایتِ ذاتاً مکرّم» به «ابزار آسان‌دست‌یاب» کشف جرم، اصل کرامت را زیر پا می‌گذارد. سوم، با ایجاد «جبر ساختگی» در بستر محرومیت‌های پیشینی، اصل اختیار را بی‌معنا می‌سازد. چهارم، با نقض عهد ضمنی صداقت و توسل به غدر، اصل اخلاق اعتماد را ویران می‌کند.<br>واکاوی منظومه‌ای فقه حکومتی با استخراج پنج قاعده کلیدی (حرمت غدر، نهی از اغراء، حرمت تجسس، شرایط مضیق اضطرار، بطلان ادله ناشی از حرام) مؤید آن است که دام‌گستری فعال نسبت به مجرمین یقه‌آبی فاقد مشروعیت شرعی بوده و ادله ناشی از آن باطل است. بررسی تطبیقی رویه قضایی دیوان عالی آمریکا در پرونده‌های Sherman (1958) و Jacobson (1992) نشان می‌دهد که نظام حقوقی آمریکا نیز با اصول «تولید جرم توسط دولت» و «عدم آمادگی قبلی» به نتایجی مشابه با فقه اسلامی دست یافته است. در نتیجه، ضرورت گذار به الگوی «نظارت قضایی پیشین و فعال» به عنوان بیانیه عملی حکمرانی اعتمادساز ایجاد می‌شود.