دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 22 54 2026 02 20 A New and Critical Interpretation of the Nature of "Matter" in Philosophy on the Basis of Inner Interpretation of the Story of the Fall of Adam from the Perspective of Allama Tabatabai تقریری انتقادی از حقیقت «ماده» در مباحث فلسفی بر اساس تفسیر انفسی ماجرای هبوط حضرت آدم (علیه السلام) از منظر علامه طباطبایی 97 121 737056 10.22034/ra.2025.2052718.3048 FA ابراهیم خانی استادیار گروه فرهنگ و تمدن دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق، تهران، ایران 0000-0002-3556-7133 Journal Article 2025 02 05 This article attempts to present a new and critical interpretation of the controversial issue of matter in philosophy with an inner interpretation approach. In this interpretation, by reflecting on the spirit of the meaning of the story of the fall of Adam from the perspective of Allama Tabatabai, it becomes clear that the cause of Adam's fall to the world of matter, or essentially the cause of the emergence of the world of matter, is the belonging, confinement, and entanglement of a superior existential level in a subordinate existential level. In this self-interpretation, whenever a superior and abstract existential level, neglecting the covenant of Lordship, descends from its absolute and existential consciousness to a consciousness confined in a subordinate essential determination, material consciousness and, as a result, a material world emerges. In this article, after a detailed explanation of this claim using an analytical-philosophical method, more than seven of the most important rulings that the sages have stated for matter have been critically re-examined based on this reading in order to show how much more capable this interpretation is in explaining the rulings of matter in a clear and demonstrative manner and can resolve important ambiguities that arise in the origin of the existence of matter and its rulings. In addition, in the final sections of the article, it was shown that this psychological interpretation of matter, unlike the famous outer interpretation, has a very close connection with the system of Islamic knowledge and can enhance the philosophical understanding of some religious knowledge. <span lang="FA">در این مقاله تلاش شده تا با رویکردی انفسی، تقریری نوین و انتقادی از موضوع بحث‌برانگیز ماده در فلسفه ارائه گردد. در این تقریر با تأمل در روح معنای ماجرای هبوط آدم (ع) از منظر علامه طباطبایی روشن می‌گردد که عامل هبوط آدم (ع) به عالم ماده و یا اساساً عامل پیدایش عالم ماده، تعلق، محصور شدن و گرفتاری یک‌مرتبه وجودی برتر در مرتبه مادون وجودی است. در این تقریر انفسی هرگاه یک‌مرتبه وجودی برتر و مجرد با غفلت از عهد ربوبی از وجدان اطلاقی و وجودی خود به وجدانی محصور در یک تعین ماهوی مادون تنزل یابد وجدان مادی و در نتیجه عالمی مادی ظهور می‌یابد. در این مقاله پس از تشریح تفصیلی این مدعا با روش تحلیلی - فلسفی، در بیش از هفت فرع مهم‌ترین احکامی که حکما برای ماده بیان نموده‌اند؛ بر اساس این خوانش مورد بازخوانی انتقادی قرار گرفته تا نشان داده شود این تقریر چقدر در توضیح شفاف و برهانی احکام ماده توانمند‌تر است و می‌تواند ابهامات مهمی را که در اصل وجود ماده و احکام آن مطرح است مرتفع نماید. بعلاوه در فروع پایانی مقاله نشان داده شد که این تقریر انفسی از ماده برخلاف تقریر آفاقی مشهور، پیوند بسیار وثیقی با منظومه معارف اسلامی دارد و می‌تواند فهم فلسفی از برخی معارف دینی را ارتقاء بخشد.</span> https://raj.smc.ac.ir/article_737056_e9441c04e6786e18784285b6bf974098.pdf