دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 22 54 2026 02 20 A Comparative Study of Sensory Perception from the Perspectives of Merleau-Ponty and Mulla Sadra (The Lived Body and the Levels of Knowledge) مقایسه تطبیقی ادراک حسی از منظر مرلوپونتی و ملاصدرا (بدن زیسته و مراتب علم) 147 171 737132 10.22034/ra.2025.2060874.3068 FA هادی محیطی حوزه علمیه قم / دانشگاه علامه طباطبایی احمدعلی حیدری دانشگاه علامه طباطبایی محمدمهدی شهریاری نسب حوزه علمیه قم Journal Article 2025 05 17 This study compares and analyzes the perspectives of Maurice Merleau-Ponty, the French phenomenological philosopher, and Sadr al-Din Muhammad ibn Ibrahim Shirazi (Mulla Sadra), the founder of Transcendental Wisdom, on sensory perception. Both philosophers share important points in common, transcending the traditional mind-object dichotomy and emphasizing the central role of the body/soul in understanding sensory perception. However, this study argues that their fundamental philosophical frameworks—existential phenomenology focused on the lived body and the pre-reflective lifeworld in Merleau-Ponty, and Transcendental Wisdom emphasizing the gradational unity of being, the levels of the soul, and the transcendental goal of knowledge in Mulla Sadra—lead to profound differences in explaining the nature, origin, and goal of sensory perception. Merleau-Ponty considers perception to be the fundamental mode of being-in-the-world and the direct encounter of the lived body with the sensible world, while Mulla Sadra considers sensory perception to be the lowest level of the soul's path of perfection towards abstract worlds and, ultimately, the intuition of rational truths through communication with the active intellect. This article, while highlighting these differences and commonalities, contributes to the enrichment of cross-cultural dialogue in philosophy. <span lang="FA">این پژوهش به مقایسه و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های موریس مرلوپونتی، فیلسوف پدیدارشناس فرانسوی، و صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (ملاصدرا)، بنیان‌گذار حکمت متعالیه، دربارۀ ادراک حسی می‌پردازد. هر دو فیلسوف، با عبور از دوگانگی‌های سنتی ذهن و عین و تأکید بر نقش محوری بدن/نفس در فهم ادراک حسی، نقطۀ اشتراک مهمی دارند. با این حال، این پژوهش استدلال می‌کند که چارچوب‌های فلسفی بنیادین آنها - پدیدارشناسی وجودی متمرکز بر بدن زیسته و جهانِ زیستِ پیشاتأملی در مرلوپونتی، و حکمت متعالیه با تأکید بر وحدت تشکیکی وجود، مراتب نفس و غایت استعلایی علم در ملاصدرا - منجر به تفاوت‌های عمیقی در تبیین ماهیت، منشأ و غایت ادراک حسی می‌شود. مرلوپونتی ادراک را نحوۀ بنیادینِ بودن - در - جهان و مواجهه بی‌واسطۀ بدن زیسته با جهان محسوس می‌داند، حال‌آنکه ملاصدرا ادراک حسی را پایین‌ترین مرتبه از سیر استکمالی نفس به‌سوی عوالم مجرد و در نهایت، شهود حقایق عقلی به‌واسطهٔ ارتباط با عقل فعال تلقی می‌کند. این مقاله ضمن برجسته‌سازی این تفاوت‌ها و اشتراکات، به غنای گفت‌وگوی میان‌فرهنگی در فلسفه کمک می‌کند.</span> https://raj.smc.ac.ir/article_737132_60c24200e258867fc3dbc51862246e2e.pdf