دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 The interaction of Enneagram and Sadraic Anthropological Foundations in Human Evolution Process تعامل اینیاگرام با مبانی انسان‌شناختی ملاصدرا در روند استکمالی انسان 5 27 702513 10.22034/ra.2023.551312.2760 FA مرضیه اخلاقی دانشیار گروه فلسفه، دانشکده الهیات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2022 04 03 Accomplishing perfection and bliss stands in need of spiritual progression, ascendance, and realization of a divine character. This is fulfilled only through self-knowledge and self-recognition. An essential path toward self-knowledge is the newly emerged science of “enneagram” or the nine personality types that build upon monotheism to spiritually ascend Man. Enneagram helps Man to locate his level of personality health and find the impediments toward the truth of his existence. Employing an interdisciplinary approach and holding a belief in the close interrelationship of the science of the enneagram and Sadraic anthropology in transcendental wisdom, the current research has built upon general solutions in transcendental wisdom and used experimental and detailed approaches in enneagram to offer the quality of accomplishing the perfection for all human beings at different existential levels and ranks. It was revealed that the enneagram offers the solution for removing impediments and concerns and explains the quality of awakening the actual self and inherent identity to attain a peaceful life. It also turns the attention of man toward his divine nature. Besides, the anthropological and ontological foundations of transcendental wisdom build upon divine law and the traditions of the prophet and his household to present the divine nature of the Man and his true self. نیل به کمال و سعادت، مستلزم سلوک و استعلای معنوی و وصول به شأنیّت الهی است. این امر، جز در پرتو خودشناسی و خودیابی میسر نمی‌گردد. یکی از راه‌های مؤثر در خودشناسی، علم نوپای اینیاگرام یا تیپ‌های شخصیتی نُه‌گانه است که باهدف تعالی انسان، مبتنی بر وحدانیّت و یگانگی خداوند عالم است. این روش به انسان کمک می‌کند تا دریابد در چه مرحله‌ای از سلامتِ شخصیتِ خود قرار دارد و چگونه موانع رسیدن به حقیقت وجودِ خود را برطرف کند. مقاله حاضر با رویکرد میان‎رشته‌ای و با اعتقاد به ارتباط تنگاتنگ میان دانش اینیاگرام و انسان‌شناسی حکمت متعالیه صدرا سامان‌یافته که با مبنا قراردادن راهکارهای کلی مطرح‌شده در حکمت متعالیه و استفاده از راهکارهای تجربی و کاربردی جزئی در دانش اینیاگرام، وصول به مقصد را برای تمامی افراد، با سطوح و مراتب مختلف، به نحو گسترده‌ای فراهم می‌گرداند. نتیجه به‌دست‌آمده از این پژوهش، مُبین این مسئله است که به کمک دانش اینیاگرام، راه رهایی از شواغل و موانع فراهم می‌شود و با تبیین چگونگی بیدار‎سازی من حقیقی و هویت ذاتی خویش و درنهایت یافتن زندگی سالم و آرام، بیش‌ازپیش انسان را متوجه فطرت الهی خود می‌کند و مبانی انسان‌شناسی و هستی‌شناسی حکمت متعالیه، با تکیه ‌بر شریعت و آموزه‌های برگرفته از آداب و سنن خاندان وحی و نبوت، من حقیقی و هویت الهی انسان معرفی و ارائه می‌شود.

https://raj.smc.ac.ir/article_702513_3f612c419703b8f1fa3a113c8113ec56.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 Identifying the Components of Teaching Philosophical Thought in “Kitab al-Elm” and “Kitab al-Tafakur” from Al-Ghazali’s Ahya ul-Olum al-Din شناسایی مؤلفه‌های آموزش تفکر فلسفی در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر» از احیاء علوم الدین غزالی 29 50 702516 10.22034/ra.2023.555756.2786 FA زهره خسروی دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی میترا پورسینا دانشیار گروه حکمت و کلام، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران سعید ناجی استادیار گروه پژوهشی فلسفه برای کودکان و نوجوانان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2022 06 16 The current research is intended to study the issue of teaching philosophical thought and identify its components in “Kitab al-Elm” and “Kitab al-Tafakur” from Ghazali’s Ahya ul-Olum al-Din. The data are collected through note-taking from related resources and analyzed through the descriptive-analytical method. It was found that, contrary to the popular assumption, Ghazali accepts the philosophical thought that is rooted in examination and research and is blended with skills such as reasoning, analysis, synthesis, and deduction. Therefore, in “Kitab al-Elm” and “Kitab al-Tafakur” this scholar has offered some conditions for teaching and learning which endorse the aforesaid stance and is proved efficient in acquiring those types of knowledge that are explicitly or cooperatively obtained. Classifying these conditions revealed that three categories of mental and intrapersonal skills, interpersonal or interactive skills and inquiry-based skills as well as some major components involving “dialogue”, “interaction”, “inquiry”, “interpersonal relationship”, “effective relationship”, “sympathy”, “scaffolding” and “self-correction” are involved in teaching philosophical thought. Identifying these components and blending them with newly developed curriculums, paves the way for employing them in new education and syllabus and uncovers the hidden capacities inherent in the views of Muslim scholars about education. هدف این پژوهش پرداختن به مسئله آموزش تفکر فلسفی و یافتن مؤلفه‌های آن در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر» از احیاء علوم الدین غزالی است. یافته‌های حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای، حاکی از این است که غزالی بر خلاف تصور رایج، تفکر فلسفی را که برخاسته از روحیه کاوشگری و جستجو است و با مهارت‌هایی چون استدلال، تجزیه، ترکیب و استنتاج آمیخته است قبول دارد و در «کتاب العلم» و «کتاب التفکر»، شرایطی را برای تعلیم و تعلّم برشمرده که می‌تواند به تقویت این نوع تفکر بینجامد و برای کسب معارفی که به طور مستقیم و مشارکتی حاصل می‌شود بسیار کارآمد باشد. از طبقه‌بندی مجموعة شرایط ذکر شده، سه دسته مهارت‌های فکری و درون فردی، مهارت‌های بین فردی یا تعاملی و مهارت‌های کاوشگرانه، و چند مؤلفه اصلی «گفت‌وگو»، «تعامل»، «کندوکاو»، «روابط بین فردی»، «ارتباط مؤثر»، «همدلی»، «حمایتگری» و «خود اصلاحی»، برای آموزش تفکر فلسفی شناسایی شده‌اند. بازشناسی این مؤلفه‌ها و قراردادن آن‌ها در کنار برنامه‌های نو طراحی‌شده آموزشی، ابعاد ناگفته و نادیده آرای اندیشمندان مسلمان در خصوص تعلیم‌وتربیت را برای طراحان برنامه‌های درسی نمودار می‌کند و سبب می‌شود ایشان بتوانند آن‌ها را در ساختار برنامه‌های درسی نوین جای دهند.

https://raj.smc.ac.ir/article_702516_34cb8d126b638aafa74279d402eb5cde.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 Substantiating the Sacred Nature of Man based on Allamah Tabatabaei’s View on Fall of Adam اثبات سرشت قدسی انسان بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی(ره) در هبوط حضرت آدم(ع) 51 74 702503 10.22034/ra.2023.543488.2725 FA عبدالله محمدی استادیار گروه کلام مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران Journal Article 2021 11 23 Good, evil, or neutrality of human nature has been among the important anthropological underpinnings. Holding belief in human natural instinct, self-love, the tendency toward perfection, and avoidance of imperfection, Allamah Tabatabaei believes that human is naturally inclined toward good. However, the current research intends to analyze this view from a new perspective. The departure point of this innovative attempt is the commentary of Allamah on the issue of the creation and fall of Adam. Allamah believes that facts such as succession, the breath of the divine spirit, prostration of angels, Teaching of the names, residence in paradise, and fall are not only particular to Adam but to humankind due to Man’s existential structure. Thus, the view of Allmah on the quality of fall is primarily discussed and then, the reasonings that emerged from this anthropological analysis substantiating the goodness of human instinct are explained. The method of this research was descriptive-analytical. از جمله مبانی مهم انسان شناختی، مسئله خیر، شرّ یا خنثی بودن انسان است. علامه طباطبایی(ره) با اعتقاد به فطرت، حبّ ذات، شوق به کمال و فرار از نقص، میل ذاتی انسان به خوبیها را تحلیل کرده است. اما این مقاله قصد دارد از روشی نوین این نظریه را بررسی کند. نقطه عزیمت این روش ابتکاری، تحلیل علامه از جریان خلقت و هبوط حضرت آدم(ع) است. علامه حقایقی چون خلافت، نفخ روح، سجده فرشتگان، تعلیم اسماء، سکونت در بهشت و هبوط را نه منحصر به حضرت آدم(ع)، بلکه ناظر به ساختار وجودی نوع انسان میداند. بر همین اساس ابتدا دیدگاه علامه طباطبایی(ره) در چگونگی هبوط حضرت آدم(ع) تحلیل شده و در ادامه دلالت های این تحلیل انسان شناختی بر نیک سرشتی انسان تبیین شده است. روش تحقیق این مقاله توصیفی تحلیلی است.

https://raj.smc.ac.ir/article_702503_824c3c6b0da92468349458de1461c8e8.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 A Critical Analysis of “Man’s Consciousness Theory” in John Searle's Philosophy of Mind بررسی انتقادی «نظریه آگاهی انسان» در فلسفه ذهن جان سِرل 75 97 702506 10.22034/ra.2023.548539.2748 FA صفدر الهی راد استادیار گروه کلام , فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Journal Article 2022 02 09 Explaining the nature of mental phenomena, particularly consciousness, is among the most important issues in the philosophy of mind and contemporary anthropology. Western and Islamic philosophers have regularly commented on this issue but, due to the recent development in cognitive sciences including neurology and artificial intelligence, the analysis of “consciousness” is largely disputed. Searle is a contemporary analytical philosopher who, in his own opinion, has presented an innovative approach for solving the issue of “consciousness” and its relation with brain and nervous system. According to him, the equality of consciousness and physical affairs is denied and Cartesian dualism is avoided. Issues such as consciousness are characteristics of brain cortex and effect of brains’ internal processes. In Searle’s view, causality of brain’s internal parts and characteristics of its cortex can solve the challenges associated with the relationship between body and mind. The present research has adopted an analytical-critical method to explain Searle’s view and analyze it critically. It was revealed that, on one side Searle’s analysis of the causality of intercellular parts is violated and on the other, realization of consciousness in the brain is impossible. Searle also fails to provide robust evidences on his claims. تبیین ماهیت پدیده‌های ذهنی، به‌ویژه آگاهی، از مهم‌ترین مسائل فلسفه ذهن و انسان‌شناسی معاصر است. فیلسوفان غربی و اسلامی همواره به تبیین این مسئله می‌پرداخته‌اند، ولی باتوجه‌به پیشرفت‌های جدید در «علوم‌شناختی»، از جمله علوم مربوط به عصب‌شناسی و هوش مصنوعی، تحلیل آگاهی، اختلاف نظرهای متنوعی را به دنبال داشته است. سرل یکی از فیلسوفان تحلیلی معاصر است که در فلسفه ذهن خویش، طرحی به اعتقاد خودش نوین، برای حل مسئله آگاهی و نسبت آن با مغز و سلول‌های عصبی ارائه کرده است. بر اساس دیدگاه وی که هم به دنبال نفی همسان‌انگاری آگاهی و امور فیزیکی و هم دوری از دوگانه‌انگاری دکارتی است، مقولاتی همچون آگاهی، ویژگیِ سطح ظاهری مغز و معلول فرایندهای درون مغزی هستند. به گمان وی، علیّت اجزای درونی مغز برای آگاهی و ویژگی سطح ظاهری بودن مغز می‌تواند چالش‌های مربوط به رابطه ذهن و بدن را برطرف کند؛ پژوهش حاضر با روش تحلیلی - انتقادی، پس از تبیین دیدگاه وی، به بررسی انتقادی آن خواهد پرداخت. از سویی تحلیل وی از علیّت اجزای درون‌سلولی مخدوش است و از سوی دیگر، تحقق آگاهی در مغز محال است. همچنین وی ادله مطلوبی برای اثبات مدعای خویش ارائه نکرده است.

https://raj.smc.ac.ir/article_702506_879899e37afae905f6f1d5d13b4b6476.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 The Effect of Worship on Human Evolution in Transcendental Wisdom Emphasizing the Views of Mulla Sadra تأثیر عبادت در تکامل انسان از منظر حکمت متعالیه با تأکید بر آرای ملاصدرا 99 118 702510 10.22034/ra.2023.551264.2758 FA محمد ابدالی دانشجوی دکتری مدرسی معارف گرایش مبانی نظری اسلام، دانشگاه قم رضا نوروزی دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم ولی الله نقی پور فر دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم Journal Article 2022 04 18 Knowing how to accomplish evolution has always been the concern of human beings. However, uncovering the truth of human evolution is the prerequisite for gaining knowledge on the quality of its accomplishment. According to Islamic instructions, “worship” is among the factors which can affect the path toward evolution. How worship can affect human evolution is a truth that needs rational explanation and philosophical interpretation. Transcendental wisdom, as an Islamic philosophical school, enjoys an inherent capacity for explaining the relationship between worship and evolution. Thus, expounding the related foundations of transcendental wisdom is an important step in explaining this relationship. The current research has adopted a descriptive-analytical method and used Sadraic foundations to offer a philosophical explanation about the effect of worship on the soul’s perfection consistent with transcendental wisdom. It was ultimately concluded that any action performed by human beings unites with him and becomes a part of his existential characteristics in a concrete manner. Therefore, primarily, the interpretation of transcendental wisdom of human perfection (evolution) is presented and then, its relationship with worship is investigated. شناخت راه‌های دستیابی به کمال انسانی از دغدغه‌های همیشگی بشر بوده است. لکن پیش از هر چیز باید حقیقت کمال انسانی معلوم گردد تا بتوان راه رسیدن به کمال انسان را نیز شناخت. بر پایه معارف اسلامی، «عبادت» از جمله مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند در سیر تکاملی انسان اثرگذار باشد. اینکه چگونه عبادت می‌تواند در تکامل انسانی تأثیر داشته باشد حقیقتی است که باید با تبیین عقلانی و تفسیر فلسفی ارائه گردد. حکمت متعالیه به‌عنوان یکی از مکاتب فلسفه اسلامی ظرفیت‌های خوبی برای بیان رابطه میان عبادت و تکامل دارد. با تبیین مبانی حکمت متعالیه در ارتباط با این موضوع می‌توان گام مهمی در راستای تبیین رابطه عبادت و تکامل انسان ها برداشت. مقاله حاضر به روش توصیفی - تحلیلی و باتوجه‌به مبانی ملاصدرا، در این زمینه تلاش خواهد کرد تا بتواند تبیین فلسفی از تأثیر عبادت در استکمال نفس از منظر حکمت متعالیه ارائه کند و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که هر عملی که از انسان سر می‌زند با او اتحاد پیدا کرده و از شئون وجودی او می‌گردد و این مواجهه به نحو عینیت است. برای این هدف نخست تصویر حکمت متعالیه از کمال انسانی بررسی می‌شود و سپس ارتباط میان آن با عبادت مورد واکاوی قرار خواهد گرفت.

https://raj.smc.ac.ir/article_702510_9fa284670cd135b40307d8550bfbb306.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 The Anthropological Foundations of Legal System in Islam in the View of Allamah Tabatabaei مبانی انسـان‌شناختی نظام حقوقی اسـلام بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی(ره) 119 146 703080 10.22034/ra.2023.552192.2765 FA غلامحسین گرامی استادیار گروه مبانی نظری اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران فاطمه السادات هاشمیان استادیار گروه مبانی نظری اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران Journal Article 2022 04 18 The legal system is one of the critical social structures the theories of which are affected by identity, rationality, and defined anthropological foundations. Allamah Tabatabaei is among the notable thinkers in contemporary Islam. A coherent analysis of his anthropological views can result in the development of a comprehensive Islamic legal system. The present research has collected data through library note-taking and analyzed them through the descriptive-Analytical method to explain and interpret the anthropological foundations of such a legal system. It was revealed that in Allamah’s anthropological foundations, the theory of natural employment and lordship-baseness of Man is underscored, and the necessity and divine legitimacy of the legal system are emphasized. In addition to that, the principle of bliss-seeking and multi-dimensionality of human righteousness is mentioned, and concluded that a comprehensive and justice-oriented legal system is necessary for human felicity and bliss. Also, it was proved that the principles of human independence and its necessity, human dignity, and its preservation, the nature-based orientation of humans, and the target orientation of the legal system are necessary principles in Allamah’s anthropological foundations. Principles of equality, freedom, life worth, the natural tendency to possession, and human limitations are other anthropological principles in Allamah’s views which submit evidence on the equality of rights, responsibility for the execution of laws, right of life, right of possession and facilitative nature of Islamic laws. نظام حقوقی یکی از ساختارهای مهم اجتماعی است که هرگونه نظریه‌پردازی در این زمینه متأثر از هویت و عقلانیت و مبانی تعریف شده برای انسان است. علامه طباطبایی(ره) از جمله متفکران جامع و برجسته معاصر جهان اسلام است که می‌توان با تحلیل نظریات منسجم‌ انسان‌شناختی ایشان، نظام حقوقی اسلامی جامعی را ارائه نمود. براین‌اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی - تحلیل و متکی بر داده‌های کتابخانه‌ای‌، به دنبال تبیین و تحلیل مبانی انسان‌شناختی‌‌‌ نظام حقوقی است. بنا بر یافته‌های این تحقیق، مبانی انسان‌شناختی علامه با بیان نظریه استخدام طبیعی و اصل مربوبیت انسان، ضرورت تدوین و مشروعیت الهی نظام حقوقی را اثبات می‌نماید. به علاوه از اصل سعادت‌‌طلبی، ذو ابعاد بودن و حق‌طلبی انسان در مبانی ذکر شده، لزوم نظام حقوقی جامع عدالت‌محور و در راستای سعادت نتیجه می‌گردد. همچنین از اصول استقلال، کرامت و فطرت‌مندی انسان، هدفمندی نظام حقوقی و لزوم استقلال انسان‌ها و حفظ کرامت آن‌ها در این نظام اثبات می‌شود. اصل تساوی، اصل آزادی، اصل ارزشمندی حیات، میل فطری به مالکیت و محدودیت‌های انسان، از دیگر اصول انسان‌شناختی علامه هستند که تساوی حقوق، مسئولیت در قبال اجرای حقوق، حق حیات، حق مالکیت و سهله و سمحه بودن حقوق اسلامی را اثبات می‌نماید.

https://raj.smc.ac.ir/article_703080_1247a7ff3dfd0657567a38ea8e4df057.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 Investigating the Concept of Freedom in the Views of Shahid Motahari and Jaspers بررسی مفهوم آزادی در اندیشة شهید مطهری و یاسپرس 147 166 702509 10.22034/ra.2023.545468.2736 FA یوسف دانشور نیلو دانشیار گروه کلام و فلسفه دین، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران زهرا طهماسبی بکتی دانشجوی دکتری دین پژوهی،دانشگاه ادیان ومذاهب،قم،ایران Journal Article 2021 12 25 Freedom has attracted attention in the long run of history. A glance at the history of philosophy shows that the theory of human freedom has been long discussed. Freedom has been a critical need and a standard in the social and individual life of Man. Therefore, states build popular credibility only when they secure their relationship with freedom according to the regulations and conditions. Yet, despite the agreement on the efficiency of this concept in governments and communities, philosophers and thinkers have disputed the quality and quantity of applying freedom. Among these thinkers, Shahid Motahari and Jaspers hold valuable views on freedom. Thus, this research is intended to explain the concept of freedom and investigate this concept from the views of Shahid Motahari and Jaspers. It was revealed that both thinkers view freedom as a critical issue in human life. Also, they believe that valuable freedom is one that pertains to God. In the view of both thinkers, freedom is the point of distinction between humans and non-humans. However, Shahid Motahari believes that freedom is a path toward elevation while Jaspers stays loyal to the freedom itself and puts emphasis on it. This descriptive-analytical research is conducted through the library method. مسئله آزادی همواره در طول تاریخ موردتوجه بوده و با نگاه به تاریخ فلسفه درمی‌یابیم نظریه آزاد بودن انسان همیشه مورد بحث‌وبررسی قرار گرفته است. آزادی همواره به‌عنوان یک نیاز اساسی و شاخص در زندگی فردی و اجتماعی، مطرح بوده است. دولت‌ها، زمانی از اعتبار کافی برخوردار خواهند بود که رابطه‌شان با آزادی را مطابق قوانین و شرایط حفظ کنند. اما به‌رغم کارآمدی مفهوم آزادی در حکومت‌ها و جوامع، میزان و نوع بهره‌مندی از آزادی، همواره منشأ اختلاف بین اندیشمندان و فلاسفه بوده است. این امر، ناشی از نوع رویکرد و ادراک فلاسفه از هستی و انسان است. در این بین شهید مطهری و یاسپرس از متألهین و اندیشمندانی هستند که نظرات ارزشمندی در این زمینه دارند؛ بنابراین هدف این پژوهش آن است که ضمن بیان مفهوم آزادی، جایگاه آن در اندیشه مطهری و یاسپرس مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌های این پژوهش عبارت از اینکه: شهید مطهری و یاسپرس آزادی را یک امر مهم و اساسی در زندگی انسان‌ها می‌دانند، ضمن اینکه از نظر ایشان آزادی ای دارای ارزش است که در ارتباط با خدا باشد. از نظر آن‌ها آزادی وجه ممیز انسان از سایر اشیا و حیوانات است. شهید مطهری آزادی را وسیله‌ای برای طریقت می‌داند، اما یاسپرس تا آخر به آزادی وفادار می‌ماند و بر آن تأکید می‌کند. این پژوهش، توصیفی تحلیلی است که به روش کتابخانه‌ای انجام شده است.

https://raj.smc.ac.ir/article_702509_ecb8b0ea7431b7f4f88a7fa18fc4c018.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 The Relationship between Prophet, Man and the Holy Spirit in the Belief on Infallibility رابطه انسـان، نبـی و روح القـدس در باورپذیری عصمت 167 197 702515 10.22034/ra.2023.553252.2771 FA اعظم سادات شبانی دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان محسن قاسم پور استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبایی حسین حیدری دانشیار گروه ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات، دانشگاه کاشان Journal Article 2022 05 06 Among the manifestations of the Holy Spirit in the holy Quran is the immaculate spirit endowed to the prophet through prophethood which brings about their infallibility. Such an endowed immunity renders it difficult to take the prophets as a model for ordinary people. The current research is an attempt to find the relationship between the two variables of “the holy spirit” and “infallibility” and their hidden dimensions in guiding human beings while emphasizing the sublime rank of Man, parallel to the leadership of the prophets as the messengers of divine revelation. Also, the role of the Holy Spirit in the immunity of the prophets and non-prophets against committing sin is explained. Thus, these two variables were expounded through content analysis while considering the hierarchy of the spiritual ranks, the position of Man in relation to these ranks, the high or low position of Man in resistance against committing sin as well as distinctions between man and the prophets. از مصادیق روح القدس در قرآن کریم، روح پاک اعطا شده به پیامبران در امر نبوت است که سبب عصمت پیامبران نیز می شود. در پی چنین مصونیتی، الگوسازی آنان برای بشر دشوار به نظر می رسد. این پژوهش، با یافتن ارتباط دو متغیر روح القدس و عصمت، به جوانب پنهان آن در هدایت ابناء بشر، ضمن تصریح به مقام والای انسان، به‌موازات رهبری انبیا به‌عنوان مرسلان وحی الهی، نقش روح القدس در ایمن سازی در برابر گناه برای نبی و غیر نبی را تبیین کرده است؛ بنابراین، شرح دو متغیر مذکور، با روش تحلیل محتوا و توجه به سلسله‌مراتب روح و نزدیکی یا دوری انسان ها به این مراتب، جایگاه والا یا پست انسان در مقابله با گناه صورت گرفت و تمایزات بین انسان و نبی، از منطق استواری برخوردار گردید.

https://raj.smc.ac.ir/article_702515_c226c5b35f1756359029c87f4972d053.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 تربیت نظامیان؛ مقایسه دیدگاه افلاطون و امام خمینی(ره) تربیت نظامیان؛ مقایسه دیدگاه افلاطون و امام خمینی(ره) 199 227 702512 10.22034/ra.2023.552997.2770 FA حمزه عالمی چراغعلی استادیار گروه علوم سیاسی، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم، ایران. ابوالحسن حسین زاده استادیار گروه علوم سیاسی، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم. ایران Journal Article 2022 05 01 در این مقاله تربیت نظامیان در اندیشه افلاطون و امام خمینی8 با روش توصیفی-تحلیلی و مقایسه‌ای بررسی شده است و هدف آن افزایش قدرت توصیف و تبیین نخبگان فکری - نظامی در موضوع جایگاه نظامیان در شکلگیری مدنیّت و تمدنسازی است. طی این مقاله گزارههای افلاطون و امام خمینی8 در ابعاد مختلفِ موضوعِ تربیت نظامیان از متون آنان استنتاج شده است و سپس مورد تحلیل قرار گرفته و در نهایت وجوه تشابه و تفاوت دیدگاههای دو متفکر در آن ابعاد تبیین شده است. نتیجة نهایی این مقایسه مبنی بر این است که نظام فلسفی افلاطون و برنامه تربیتی او در آرمانشهر که با هدف تبیین عدالت و چگونگی استقرار آن صورتبندی میشود، اهمیّت اقشار نظامی را در زمینه شکلگیری مدنیّت و حرکت بهسوی تمدنسازی نشان میدهد و در ردّ دیدگاههایی که اهمیت‌دادن به نظامیان را مقدمه فروپاشی مدنیّت میدانند، پشتوانه استدلالی ارزشمندی ایجاد میکند. در مقابل دیدگاه امام خمینی8 بیانگر این است که تفکر اسلامی قوّه و قوای نظامی را در چارچوب تربیتی شریعت، اخلاق و عقلانیّت تعریف کرده و این چارچوب اجازه نمیدهد که حقوق و حوزه فردی و خصوصی نظامیان مورد تعدّی قرار گیرد؛ آنان را نیز از تعدّی به حقوق و حوزه خصوصی دیگران باز میدارد و قوه و قوای نظامی را در خدمت حفظ نظام سیاسی، مدنیّت و تمدنسازی تعریف میکند. در این مقاله تربیت نظامیان در اندیشه افلاطون و امام خمینی(ره) با روش توصیفی-تحلیلی و مقایسه‌ای بررسی شده است و هدف آن افزایش قدرت توصیف و تبیین نخبگان فکری - نظامی در موضوع جایگاه نظامیان در شکلگیری مدنیّت و تمدنسازی است. طی این مقاله گزارههای افلاطون و امام خمینی(ره) در ابعاد مختلفِ موضوعِ تربیت نظامیان از متون آنان استنتاج شده است و سپس مورد تحلیل قرار گرفته و در نهایت وجوه تشابه و تفاوت دیدگاههای دو متفکر در آن ابعاد تبیین شده است. نتیجة نهایی این مقایسه مبنی بر این است که نظام فلسفی افلاطون و برنامه تربیتی او در آرمانشهر که با هدف تبیین عدالت و چگونگی استقرار آن صورتبندی میشود، اهمیّت اقشار نظامی را در زمینه شکلگیری مدنیّت و حرکت بهسوی تمدنسازی نشان میدهد و در ردّ دیدگاههایی که اهمیت‌دادن به نظامیان را مقدمه فروپاشی مدنیّت میدانند، پشتوانه استدلالی ارزشمندی ایجاد میکند. در مقابل دیدگاه امام خمینی(ره) بیانگر این است که تفکر اسلامی قوّه و قوای نظامی را در چارچوب تربیتی شریعت، اخلاق و عقلانیّت تعریف کرده و این چارچوب اجازه نمیدهد که حقوق و حوزه فردی و خصوصی نظامیان مورد تعدّی قرار گیرد؛ آنان را نیز از تعدّی به حقوق و حوزه خصوصی دیگران باز میدارد و قوه و قوای نظامی را در خدمت حفظ نظام سیاسی، مدنیّت و تمدنسازی تعریف میکند.

https://raj.smc.ac.ir/article_702512_4cdc131a4cd092c1cf77d019e4e55219.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 نقد شاخص‌های انسانی تراویس دامزدی در مسئله اختفای الهی نقد شاخص‌های انسانی تراویس دامزدی در مسئله اختفای الهی 229 250 703082 10.22034/ra.2023.552879.2769 FA سید مهدی سجادی دانش آموخته دکتری مبانی نظری اسلام، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. 0000-0002-4579-0793 Journal Article 2022 04 29 انسان با تهذیب نفس و علم حضوری می‌تواند حضور علت هستی‌بخش را درک نماید؛ لذا در فلسفه اسلامی خداوند حاضر علی‌الاطلاق است. اما پرسش از چرایی عدم انکشاف حضور الهی به طور گسترده برای بشر از طریق روش‌هایی مانند تجربه دینی ذهن فیلسوفان دین را به خود مشغول داشته است و تقریرات شلنبرگ در استدلال به اختفای الهی برای الحاد، در این میان نقش محوری دارد. عمده پاسخ‌ها به علت اختفای الهی از منظر وجودی، فلسفی، عرفانی و کلامی است. اما در پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوایی سعی شده است رویکردهای انسانی تراویس دامزدی مورد ارزیابی قرار گیرد. وی با بیان مواردی مانند شاخص انزجار آسیب دیده، شاخص انزجار محدودیت وجودی، شاخص ترس و امید و شاخص از خود بیگانگی سعی در طرح دلایل اختفای الهی نموده است. در این مقاله عمده نقدهای این رویکرد انسانی مواردی چون نسبی‌گرایی و استقرای ناقص، بی‌نیاز نبودن از رویکردهای کلامی مانند تدبیر، حکمت و لطف الهی، ارائه تصویری منفعل از خداوند و عدم توجه به بعد اجتماعی دین، دانسته شده است. انسان با تهذیب نفس و علم حضوری می‌تواند حضور علت هستی‌بخش را درک نماید؛ لذا در فلسفه اسلامی خداوند حاضر علی‌الاطلاق است. اما پرسش از چرایی عدم انکشاف حضور الهی به طور گسترده برای بشر از طریق روش‌هایی مانند تجربه دینی ذهن فیلسوفان دین را به خود مشغول داشته است و تقریرات شلنبرگ در استدلال به اختفای الهی برای الحاد، در این میان نقش محوری دارد. عمده پاسخ‌ها به علت اختفای الهی از منظر وجودی، فلسفی، عرفانی و کلامی است. اما در پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوایی سعی شده است رویکردهای انسانی تراویس دامزدی مورد ارزیابی قرار گیرد. وی با بیان مواردی مانند شاخص انزجار آسیب دیده، شاخص انزجار محدودیت وجودی، شاخص ترس و امید و شاخص از خود بیگانگی سعی در طرح دلایل اختفای الهی نموده است. در این مقاله عمده نقدهای این رویکرد انسانی مواردی چون نسبی‌گرایی و استقرای ناقص، بی‌نیاز نبودن از رویکردهای کلامی مانند تدبیر، حکمت و لطف الهی، ارائه تصویری منفعل از خداوند و عدم توجه به بعد اجتماعی دین، دانسته شده است.

https://raj.smc.ac.ir/article_703082_c54aa7aa448f8a4160e4bc91bc43e94c.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 مختصات انسان‌شناختی در اندیشه نیچه و ارزیابی پیامدهای آن بر مبنای آراء علامه طباطبایی(ره) مختصات انسان‌شناختی در اندیشه نیچه و ارزیابی پیامدهای آن بر مبنای آراء علامه طباطبایی(ره) 251 272 703081 10.22034/ra.2023.552596.2768 FA جواد غلامرضایی دانش آموخته دکتری اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران 0000-0001-9708-1414 سیده زینب سلطانی دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس تهران. ایران 0000-0003-4869-9538 Journal Article 2022 04 24 نگرش نیچه به مسئله انسان و حقیقت او، بر اساس اندیشه‌ها‌ی مادی‌گرایانه و تمایل به اصالت تجربه است که پیامدهای ویژه‌ای به همراه دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی به‌منظور بررسی مختصات انسان‌شناختی از دیدگاه نیچه و ارزیابی پیامدهای آن در پرتو آرای علامه طباطبایی شکل‌گرفته است. بر اساس یافته‎های پژوهش، نیچه با نفی عقل‌گرایی و بی‌اعتبار نمودن ارزش‌ها‌ی اخلاقی و دینی مورد پذیرش زمان خویش، انسان را تا پرتگاه نیست‌گرایی می‌کشاند. لکن برای نجات وی از این وهله بحرانی، انسان را به باور توانمندی و اصالت قدرت خویش دعوت می‌نماید که ظهور تمام‌عیار آن در ابر انسان نمود یافته است. این در حالی است که علامه طباطبایی چنین تقلیل‌گرایی از شخصیت انسان و ترجیح تن بر روان را برنمی‌تابد. زیرا نفی عقل‌گرایی و ستیز با ابعاد الهی متافیزیک نتیجه‌ای جز بی‌اعتبارشدن اوزان اندیشه‌ورزی و خردگرایی ندارد. وی همچنین منشأ اصلی پوچ‌انگاری در زندگی انسان را، حذف خدا و انگاره‌ها‌ی معنوی و ارزشی می‌داند و قرب الهی را به‌عنوان غایت اصلی زندگی مطرح می‌کند. غایتی که در سایه آن زندگی فردی و جمعی انسان بر اساس هدفمندی، معناداری و عدالت شکل می‌گیرد. نگرش نیچه به مسئله انسان و حقیقت او، بر اساس اندیشه‌ها‌ی مادی‌گرایانه و تمایل به اصالت تجربه است که پیامدهای ویژه‌ای به همراه دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی به‌منظور بررسی مختصات انسان‌شناختی از دیدگاه نیچه و ارزیابی پیامدهای آن در پرتو آرای علامه طباطبایی شکل‌گرفته است. بر اساس یافته‎های پژوهش، نیچه با نفی عقل‌گرایی و بی‌اعتبار نمودن ارزش‌ها‌ی اخلاقی و دینی مورد پذیرش زمان خویش، انسان را تا پرتگاه نیست‌گرایی می‌کشاند. لکن برای نجات وی از این وهله بحرانی، انسان را به باور توانمندی و اصالت قدرت خویش دعوت می‌نماید که ظهور تمام‌عیار آن در ابر انسان نمود یافته است. این در حالی است که علامه طباطبایی چنین تقلیل‌گرایی از شخصیت انسان و ترجیح تن بر روان را برنمی‌تابد. زیرا نفی عقل‌گرایی و ستیز با ابعاد الهی متافیزیک نتیجه‌ای جز بی‌اعتبارشدن اوزان اندیشه‌ورزی و خردگرایی ندارد. وی همچنین منشأ اصلی پوچ‌انگاری در زندگی انسان را، حذف خدا و انگاره‌ها‌ی معنوی و ارزشی می‌داند و قرب الهی را به‌عنوان غایت اصلی زندگی مطرح می‌کند. غایتی که در سایه آن زندگی فردی و جمعی انسان بر اساس هدفمندی، معناداری و عدالت شکل می‌گیرد.

https://raj.smc.ac.ir/article_703081_17087f4b4695aa2abf0108bf39aac746.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 19 48 2023 02 20 مؤلفه های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه ای(مدظله العالی) (با تأکید بر فطرت انسان) مؤلفه های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه ای(مدظله العالی) (با تأکید بر فطرت انسان) 273 290 254239 10.22034/ra.2022.538416.2708 FA حسن نعیم ابادی دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران مهدی مطهرنیا استادیار گروه علوم سیاسی واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ،قم، ایران رضا پریزاد استادیار گروه علوم سیاسی واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ،قم، ایران Journal Article 2021 09 13 هدف پژوهش حاضر بررسی مؤلفه‌های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای یا تأکید بر فطرت انسان‌ها است. پرسش اصلی مقاله حاضر آن است که مؤلفه های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت‌الله خامنه ای چیست و آیا این مؤلفه‌ها با فطرت انسان ها سازگاری دارد؟ همچنین پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است که شکل‌گیری و پایه‌ریزی انقلاب اسلامی و همچنین اندیشه‌های حضرت ایشان بر مبنای اعتقادات و باورهای دینی و فطری بوده بدیهی است این مؤلفه‌ها و شاخص‌ها هم بر مبنای الگوی اسلامی استوار است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و نتایج نشان داد ازآنجاکه ابتناء نظام جمهوری اسلامی بر نظریه حکومت اسلامی در عصر غیبت و بر پایه مردم‌سالاری دینی بوده بر اساس این نظریه، مشروعیت نظام مردم‌سالاری دینی بر سه اصل صلاحیت های دینی؛ رضایت و انتخاب مردم استوار است برای رسیدن به اهداف، باید در مرحله نظر و عمل به‌عنوان یک نظام کارآمد تلقی شود؛ لذا در منظومه فکری رهبری انقلاب اسلامی نیز اصل کارآمدی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر بررسی مؤلفه‌های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای یا تأکید بر فطرت انسان‌ها است. پرسش اصلی مقاله حاضر آن است که مؤلفه های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت‌الله خامنه ای چیست و آیا این مؤلفه‌ها با فطرت انسان ها سازگاری دارد؟ همچنین پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است که شکل‌گیری و پایه‌ریزی انقلاب اسلامی و همچنین اندیشه‌های حضرت ایشان بر مبنای اعتقادات و باورهای دینی و فطری بوده بدیهی است این مؤلفه‌ها و شاخص‌ها هم بر مبنای الگوی اسلامی استوار است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و نتایج نشان داد ازآنجاکه ابتناء نظام جمهوری اسلامی بر نظریه حکومت اسلامی در عصر غیبت و بر پایه مردم‌سالاری دینی بوده بر اساس این نظریه، مشروعیت نظام مردم‌سالاری دینی بر سه اصل صلاحیت های دینی؛ رضایت و انتخاب مردم استوار است برای رسیدن به اهداف، باید در مرحله نظر و عمل به‌عنوان یک نظام کارآمد تلقی شود؛ لذا در منظومه فکری رهبری انقلاب اسلامی نیز اصل کارآمدی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

https://raj.smc.ac.ir/article_254239_8921966baee7e89b13db1b4fce11af63.pdf