دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Anthropological Properties of Allamah Tabatabaei’s Theory of Conventions in the Light of Modern Philosophical Anthropologyلوازم انسانشناختی نظریۀ اعتباریات علامۀ طباطبایی با نظر به انسانشناسی فلسفی جدید52571178210.22034/ra.2024.1982831.2834FAحسینهوشنگیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.Journal Article20221214Allamah Tabatabaei’s theory of conventional perceptions is essentially enlisted into the field of practical wisdom but this theory enjoys serious and important anthropological properties which are frequently used. Also, compared with classic anthropology in the tradition of Islamic philosophy, these properties have innovative implications for modern practical anthropology. Anthropological outcome of the theory of convention is that Man constructs conventions. Convention is not only a type of mental activity but is a type of practical perception entailed by human activity and practice. Thus, Man, in different layer of the theory is discussed from the viewpoint of action and practice. Such a practical anthropology derived from the theory of convention is comparable to modern theories of anthropology. Amongst the most radical differences between this type of modern anthropology and classical anthropology is that it is a-posteriori, experimental and practical. Priority of nature over the spiritual dimension of Man and Man’s exploitation are the most critical components of practicality. Also, in the light of conventions, Man is defined as being social, subjective and cultural, the qualities that are also prominent in modern philosophical anthropology. نظریۀ ادراکات اعتباری علامۀ طباطبایی فینفسه در حوزۀ حکمت عملی جای میگیرد، اما این نظریه لوازم انسانشناختی جدی و مهمی دارد؛ جدیست، زیرا این لوازم کاربردی و پردامنه هستند؛ مهم است، زیرا در مقایسه با انسانشناسی کلاسیک سنت فلسفۀ اسلامی ، افق های جدیدی را در حوزه انسان شناسی عملی گشوده است. ماحصل انسانشناختی نظریۀ اعتباریات را میتوان در این قالب صورتبندی کرد که انسان موجودی است اعتبارساز. اعتبار علاوه بر اینکه خود از سنخ فعالیت ذهنی است، اساساً در حیطۀ فعالیت و عمل انسانی قرار میگیرد و از نوع ادراکات عملی است. لذا انسان در پس و پشت این نظریه، از حیث فعالیت و عمل مد نظر است. این انسانشناسی عملی برآمده از نظریۀ اعتباریات، به جهات گوناگون، امروزین و قابلمقایسه با نظریات جدید است. از مهمترین وجوه فارق این نوع انسانشناسی جدید با انسانشناسی کلاسیک میتوان این موارد را برشمرد: پسین، تجربی و عملی بودن. مؤلفههای اصلی عملی بودن عبارتند از: تقدم طبیعت بر بعد نفسانی در انسان و استخدامگر بودن انسان. همچنین در پرتو اعتباریات، اجتماعی بودن، فرهنگی بودن و سوژه بودن انسان هم در تعریف انسان راه مییابند و این همه در انسان شناسی فلسفی جدید هم مدنظر بوده است.https://raj.smc.ac.ir/article_711782_0c04257aa465276039f12202ab64201b.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220On the Distinction of “Mind-Body” in Modern Philosophy of Mind and Sadraic Psychologyتمایز مسئله ذهن-بدن در فلسفه ذهن معاصر و علمالنفس صدرایی274871178310.22034/ra.2024.1987707.2849FAرضادرگاهی فردانش آموخته دکتری فلسفه ذهن، مؤسسۀ آموزش عالی علوم شناختی.
عضو هسته پژوهشی فلسفه ذهن وابسته به مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران0000-0002-8014-4404Journal Article20230117It is reasoned that mind-body is a modern issue and is not ever discussed in ancient Greek philosophy or middle Ages. The current study has reviewed these reasoning and concluded that typical categorizations of mind-body issue must be divided into general and specific. Separating the issue of mind-body from the problem of mind-body underlines the multiplicity of issues. Proofs are, then, submitted that axial issue in Sadraic psychology is soul-body rather than mind-body. Thus, the solutions and ideas from the earlier cannot be generalized into the latter. Despite that, it is possible to compare mind-body issue against Sadraic philosophy and use its advantages to solve the issue. Such a comparison stands in the need of some modification in the underpinnings or the conclusions of Sadraic philosophical psychology. These findings are meta-philosophical and offer suggestions for methodology and content of Sadraic psychology. استدلال شده است بر اینکه مسئلۀ ذهن-بدن، مسئلهای مدرن است و در فلسفۀ یونان باستان و دوران میانه مطرح نبوده است. در این مقاله این استدلالها بیان شده و بر پایۀ آنها نتیجه گرفته شده است که صورتبندیهای متداول مسئلۀ ذهن-بدن باید بر دو قسم خاص و عام تقسیم شوند. برخی صورتبندیها، شامل مسئلۀ نفس-بدن نیز میشوند. تفکیک مسئلۀ ذهن-بدن از دشوارۀ ذهن-بدن نیز به تعدد مسئلهها اشاره دارد. در گام بعدی، با شواهدی نشان دادهام که مسئلۀ محوری علمالنفس صدرایی، مسئلۀ نفس-بدن است نه ذهن-بدن، بنابراین نمیتوان راهحلها و ایدههای مربوط به مسئلۀ نخست را، راحلهای کارآمد مسئلۀ دوم دانست. با این حال، میتوان مسئلۀ ذهن-بدن را در برابر فلسفۀ صدرایی نهاد و از امکانات این فلسفه برای حل این مسئله مدد گرفت. این فعالیت تازه، مستلزم برخی بازنگریها در مبانی یا نتایج علمالنفس فلسفی صدرایی خواهد گردید. دستاورد این مقاله از سنخ درجۀ دوم (فرافلسفه) است و پیشنهادی محتوایی و روشی برای علمالنفس صدرایی عرضه میکند.<br /> <br />* این پژوهش بر اساس طرح با کد پیگیری 17812 توسط ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی ایران مورد حمایت قرار گرفته است.https://raj.smc.ac.ir/article_711783_df8afb0958aecf000d4956f4ab024ef5.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Argument of Floating Man in Avicenna: Analysis, Comparison and Criticismبرهان «انسان معلّق در فضا» در اَضحویّۀ ابنسینا: (تحلیل، مقایسه، نقد)497071178510.22034/ra.2024.2001694.2882FAحسینعلیشیدان شیداستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانعلیشیروانیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایرانJournal Article20230506In his book on resurrection (Risala al-Adhawiyah) Avicenna has submitted a reasoning revealing the truth of Man and entailing the core concept of the argument of Floating Man. The current research is an attempt to analyze and criticize this reasoning and examine in relation with the notable argument of Floating Man. Besides, this reasoning is compared with the argument of Floating Man in other scripts of Avicenna. In addition to that the progression of the argument is traced back in all writing of the Avicenna and finally one analysis of the argument is criticized. It was discussed that the discussed reasoning entails the critical preliminaries of the Floating Man argument but stands in the need of further development and modification. Thus, in the subsequent works of Avicenna some components are added to and some are removed from the argument through a maturational progress. The evolution of the argument of Floating Man in works of Avicenna submits proofs on his maturational advancement in knowledge from youth to the later stages of life.در رسالۀ <em>اَضحویّۀ</em> ابنسینا، استدلالی برای نشان دادنِ اینکه حقیقتِ آدمی چیست آمده که میتوان گفت: هستۀ اصلیِ برهان انسان معلّق در فضا در آن وجود دارد. این مقاله به گزارشِ این استدلال، تحلیل و نقدِ آن، بررسیِ ربطونسبتِ این استدلال با برهان مشهورِ انسان معلّق در فضا، مقایسۀ استدلالِ یادشده با این برهان در کتابهای دیگر او، و اشاره به سیرِ این برهان در همۀ آثار ابنسینا، و نیز نقدِ یکی از تحلیلهای ارائه شده در این باب اختصاص دارد. بدینسان، روشن میشود که استدلال یادشده مقدّمههای اصلیِ برهان انسان معلّق در فضا را واجد است، امّا نیازمند تکمیل و اصلاح است. ازاینرو، در آثارِ بعدی، عناصری بر آن افزوده و عناصری از آن کاسته شده و جایگاهی فراتر یافته است. سیرِ برهان انسان معلّق در آثارِ ابنسینا از <em>اَضحویّه</em> تا <em>مباحثات</em> تأییدکنندۀ این ادّعای اوست که تفاوتِ حالِ خود با دوران جوانیِ خویش را تنها در پختگیِ بیشترِ معلوماتِ دورۀ جوانی دانسته است.https://raj.smc.ac.ir/article_711785_bad2a4c46010784bf53532c0d6446f77.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Analysis of theoretical and philosophical foundations of theories of human resource development and its comparative comparison
With the teachings of the religion of Islamواکاوی مبانی نظری و فلسفی نظریه های توسعه منابع انسانی و مقایسه تطبیقی آن با آموزه های دین مبین اسلام719170470010.22034/ra.2023.555833.2785FAحسنکاویانیدانش آموخته دکتری مدیریت منابع انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایرانمهدیمحمدرضاییدانش آموخته دکتری مدیریت منابع انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایرانJournal Article20220615Today, the development of human resources is the focus of progress and development of societies and organizations. Therefore, throughout the ages, various concepts and approaches have been introduced around learning theories in order to realize and institutionalize employee development. Approaches that differ from each other in various aspects such as the wisdom of theoretical and philosophical principles as well as implementation mechanisms. These theories are often in accordance with the conditions and ecology of the countries of origin, therefore, their implementation in other countries has often resulted in different results. A challenge that has many examples in the development and training system of executive bodies and the private sector of the country. In such a situation, knowledge and awareness of the differences and commonalities of the theories of this field and its adaptation to the values and conditions governing the society is a necessary condition for the localization and application of such theories in organizations. Therefore, in this research, analyzing the theoretical and philosophical foundations of human resource development theories and adapting it to the teachings of Islam is the main goal of the research. In this article, after analyzing the concepts and theories in the field of human resources development, using verses, traditions and religious texts, in the six main factors of looking at human beings, human nature, focusing on time, determinism and free will, objectivism/relativism and totality. Negri / Juz Negri the mentioned theories were compared with the teachings of the religion of Islam. The results show that the Islamic model for the development of human resources as a realistic and valuable guide for the managers of the country can help them overcome the challenges ahead in the development of human resources.امروزه توسعه منابع انسانی محور پیشرفت و توسعه جوامع و سازمان ها می باشد. از این رو در طول اعصار مختلف مفاهیم و رویکردهای متنوعی در حول نظریه های یادگیری به منظور تحقق و نهادینه سازی توسعه کارکنان معرفی شده اند. رویکردهایی که ابعاد گوناگونی چون خرد مایههای نظری و فلسفی و نیزسازوکارهای اجرایی با یکدیگر متفاوت میباشند. این نظریات غالبا منطبق با شرایط و زیست بوم کشورهای مبداء می باشند از این رو اجرای آنها در کشورهای دیگر غالبا نتایج متفاوتی را در پی داشته است. چالشی که مصادیق آن در نظام توسعه و آموزش دستگاه های اجرایی و بخش خصوصی کشور فراوان می باشد. در چنین شرایطی شناخت و آگاهی از وجوه افتراق و اشتراک نظریه های این حوزه و انطباق آن با ارزش ها و شرایط حاکم بر جامعه شرط لازم جهت بومی سازی و بکارگیری این گونه نظریه ها در سازمان ها می باشد. از این رو در این پژوهش واکاوی مبانی نظری و فلسفی نظریه های توسعه منابع انسانی و تطبیق آن با آموزه های دین مبین اسلام هدف اصلی پژوهش می باشد. در این مقاله پس از واکاوی مفاهیم و نظریه های حوزه توسعه منابع انسانی با یهره گیری از آیات و روایات و متون دینی در شش عامل اصلی نگاه به انسان، سرشت انسان، تمرکز بر زمان، جبر و اختیار، عینی گرایی/ نسبی گرایی و کل نگری/ جزء نگری نظریات مذکور با آموزه های دین مبین اسلام مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان می دهد الگوی اسلامی به توسعه منابع انسانی به عنوان یک راهنمای واقع بینانه و ارزشمند پیش روی مدیران کشور، می تواند به آن ها در مسیر غلبه بر چالش های پیش رو در توسعه منابع انسانی کمک کند.https://raj.smc.ac.ir/article_704700_1c00259d60501cd7eb18f1095f9e1fd3.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220A Criticism of Al-Qadi Abd al-Jabbar Mu'tazili on Human Essenceنقد و بررسی دیدگاه قاضی عبدالجبار معتزلی درباره ی حقیقت انسان9311370470210.22034/ra.2023.558125.2799FAمهدیزارعی کچوسنگیدانشجوی دکتری کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران0000-0002-3414-8340علیاله بداشتیاستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایرانرضابرنجکاراستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.Journal Article20220814One of the earliest questions with which human mind has been confronted and serves as the foundation for humanities is the nature of human essence. Anthropology has long been discussed in the theological tradition of Islam where issues such as monistic/dualistic or materiality/immateriality of human essence is debated. Al-Qadi Abd al-Jabbar, the prominent advocate of Mu’tazilite adopted an approach based on sensual reason to develop and promote the theory of “tangible body”. In this view Man lacks any truth (essence) beyond this very tangible body. The most important reason that Al-Qadi Abd al-Jabbar submits on his claim is that the origination of primary action from human organs reveals that the organ itself is the agent which perform an action by its own might. Naturally, the denial of middle-world life is one of the most serious consequences of accepting this view because in the middle-world the tangible body is destructed. Besides, issues such as corporeal resurrection, metamorphosis, true dreams and near-death experiences stand in sharp contrast with this theory. The distinction of the current research is the emphasis put on investigating a scholar the views of whom is not independently investigated despite his influence on his contemporary theologians. یکی از پرسش های دیرین ذهن بشر و زیربنای علوم انسانی، چیستی حقیقت و ماهیت انسان است؛ در سنت کلامی اسلام نیز، موضوع انسان شناسی از دیرباز در کانون توجه بوده و نقطه مرکزی این کانون، بررسی یگانه یا دوگانه انگاری و مجرد یا مادی بودن حقیقت انسان است؛ در این میان قاضی عبدالجبار به عنوان نماینده جریان معتزلی با رویکردی مبتنی بر عقل حس گرا به طور مبسوط نظریه"هیکل محسوس" را طرح و دنبال میکند؛ در این نظرگاه، انسان، حقیقتی ورای همین بدن محسوس ندارد؛ مهمترین دلیلی که قاضی عبدالجبار بر ادعای خویش اقامه میکند از این قرار است که وقوع فعل ابتدایی از اندام های بدن، نشانه آن است که فاعل، همین اندام است که در محل وجود قدرت خویش، فعلی را انجام می دهد؛ طبیعی است که انکار حیات برزخی یکی از مهمترین پیآمدهای پذیرش این دیدگاه است چرا که در برزخ، هیکل محسوس نابود شده است و در این دیدگاه حقیقتی ورای این هیکل محسوس به رسمیت شناخته نشده است؛ همچنین مسائلی چون معاد جسمانی، مسخ، رویای صادقه و تجربه های نزدیک به مرگ در تقابل جدی با این نظریه هستند؛ آنچه تحقیق حاضر را از سایر تحقیقات مشابه ممتاز میسازد تمرکز بر بررسی دیدگاه شخصیتی است که علی رغم نفوذ تاثیر اندیشه او بر متکلمان امامی هم عصر خود، به طور مستقل مورد داوری قرار نگرفته است.https://raj.smc.ac.ir/article_704702_3abf57cf2a349264665f024ef661cc5c.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220A Critical Study of Man’s Perfection in “Process Anthropology” Emphasizing the Views of Allamah Tabatabaei and Ayatullah Mesbah-Yazdiبررسی و نقد کمال انسان از منظر انسانشناسی پویشی، با تأکید بر آرای علامه طباطبایی و استاد مصباح یزدی11513670499010.22034/ra.2023.1988542.2855FAمهدیدانایی فرددانشجوی دکتری، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانحسینحجتخواهاستادیار گروه مبانی نظری اسلام، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-8521-7054Journal Article20230128The nature of “Man’s perfection”, as a critical issue in anthropology, has always been inquired into by Thinkers. Holding a particular theist view, the process theologians believe that human perfection is realized by becoming God-like. Though this view is consistent with those of Allamah Tabatabai and Ayatullah Mesbah Yazdi, it departs from them in the quality of Man’s perfection which is validly related to the way God is explicated. The adherent of the process theology believe that God is passible, mutable and evolving thus believe in human perfection in an evolution that emerge as a result of co-dependence on others. Thus, in their view God-likeness is faded and obscured. The current study adopted a descriptive-analytical method in a critical approach to prove that the underpinnings of such a view is unfounded and incompatible with some rational rule such as the impossibility of an infinite regress. Another criticism to which this view is subjected is leaving human perfection dependent upon environmental conditions and equate it with constancy of evolution while unknowing of the ultimate state or purpose of this perfectionism. چیستی «کمال انسان» به عنوان یکی از مباحث مهم انسانشناسی، همواره مورد کنکاش اندیشمندان بوده است. در این میان، الهیدانان پویشی برمبنای دیدگاه خداباورانه خاص خویش، برآنند که کمال انسان با خداگونه شدن وی محقق میشود. این دیدگاه، هرچند با نظر علامه طباطبایی و آیتالله مصباح یزدی همخوان است، لیکن در نحوه کمال انسان -که ارتباط وثیقی با چگونگی توصیف خداوند دارد- اختلاف دارد. پیروان الهیات پویشی، خداوند را در حال تکامل و تغییر و تبدل میدانند و بر همین اساس، کمال انسان را در تکاملی میدانند که در اثر وابستگی متقابل با سایرین پدیدار میشود و بدین ترتیب، تشبه به خدا و خداگونه شدن انسان را علاوه بر کمرنگ شدن، در هالهای از ابهام فرومیبرند.<br />این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی و انتقادی، درصدد است تا نشان دهد که مبانی چنین دیدگاهی علاوه بر اینکه در برخی موارد فاقد دلیل است، با قواعد عقلی همچون استحاله تسلسل نیز در تناقض است. اشکال دیگری که بر این دیدگاه وارد است، عبارت است از معلق نمودن کمال انسان به شرایط محیطی و برابر دانستن آن با تکامل دائمی، بدون اینکه هیچ هدف ثابتی از غایت این کمالطلبی برای انسان مشخص باشد.https://raj.smc.ac.ir/article_704990_23a0a2ffe771c7afb79f86046241fd93.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220On the Role of Moral Values in the Existential Evolution of Man in the Views of Ayatullah Jawadi Amuliنقش ارزش اخلاقی در تحول وجودی انسان از منظر آیتالله جوادی آملی13715671179010.22034/ra.2024.1987531.2847FAمحمدجوادفلاحدانشیار گروه اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.روح اللهشهریاریدانشجوی دکتری اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.0000-0002-0518-0886Journal Article20230115Aimed at understanding the role of moral values in the existential evolution of Man, the current study adopted a descriptive-analytical method for investigating thoughts of Ayatullah Javadi Amoli. It was revealed that this scholar denies a monistic view of existence for human soul and believe that soul undergoes existential evolution in the light of moral values. He also believes that moral virtue and moral vice cross the threshold of human essence (nature) rather than affecting it. Thus, these are moral values (virtues or vices) that actualize the specific creational life of Man as well as his eternal life which might be consistent or inconsistent with his creational life. Though Man in the realm of nature is subject to change, evolution is not limited to his substantial dimension and his essence is also open to evolution. Both virtuous and wicked actions affect substantial and inherent dimension of human existence and – dependent upon some conditions such as free will as the last constituent of a complete cause – determine the eternal life of Man. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و از طریق رجوع به اندیشه آیتالله جوادی آملی با هدف بررسی نقش ارزشهای اخلاقی در تحول وجودی انسان انجام شده است. بررسی نشان میدهد آیتالله جوادی آملی یگانه انگاری حیات نفس آدمی را نمیپذیرند و سخن از تحول جودی آن در پرتو ارزشهای اخلاقی به میان میآورند و معتقدند فضیلت و رذیلت اخلاقی در متن ذات انسان وارد میشود و نه صرفا عارض بر ذات. از همین روی آنچه به حیات خَلقی خاص انسان فعلیت میدهد و نیز حیات خُلودی انسان را که ممکن است مطابق و یا مخالف با حیات خَلقی انسان باشد، شکل میدهد، ارزشهای اخلاقی مثبت و منفی است. انسان بدان جهت که در قلمرو طبیعت است پذیراى تغییر است؛ تغییری که منحصر در ساحت طبیعی انسان نیست بلکه بعد فطری وجود انسان را نیز شامل میشود. افعال و اعمال شایسته و ناشایست بر متن دو ساحت مذکور وارد شده و در صورت فراهم شدن برخی شرایط دیگر از جمله اختیار به مثابه جزء اخیر علت تامه، حیات ابدی و نهایی انسان را رقم میزنند.https://raj.smc.ac.ir/article_711790_e734f3d2b9786b7b551a7ae3f736ece7.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Expounding Man’s Action or Activism in Islamic Intellectual Tradition Emphasizing the Views of Allamah Tabatabaei: Reviewing Factors Involved in Action (Might, Will, Knowledge, Choice)تبیین عمل یا کنشگری انسان در سنت فکر اسلامی با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی بازخوانی مؤلفههای عملساز (قدرت، اراده، علم و اختیار)15717870470110.22034/ra.2023.563295.2821FAاحمدعابدی آرانیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایرانحمیداحتشام کیادانشآموخته دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران.Journal Article20221011Explaining actions through cognitive and motivational components such as cognition, desire, intention and etc. is amongst the most important issues in the philosophy of action. The main goal of this research is studying the qualities that convert Man’s behavior into action. Defining action and explaining the basic factors involved in it are two interconnected issues, i.e. the identified factors involved in action exactly correspond the criteria (qualities) which convert behavior into action. In Western intellectual tradition belief, desire and will are the most critical factors determining action while in the Islamic intellectual tradition more emphasis is laid on the concepts of might, choice and will. The present study examined the aforementioned concepts in the views of Islamic philosophers and theologians in the light of Allamah Tabatabaei. It was concluded that knowledge, above all, practical knowledge is the most critical factor involved in Man’s action. According to Allamah Tabatabai, compared to might, desire, will and choice, it is the practical knowledge that carries the most critical role in determining action and distinguishing it from behavior.تبیین عمل با توسل به عناصر شناختی و انگیزشیِ عامل مانند شناخت، میل، قصد و ... از مهمترین مباحث مطرح در حوزه فلسفه عمل است. پرسش اصلی در این مقاله بررسی ویژگیهایی است که رفتار آدمی را به عمل تبدیل میکند. تعریف عمل و تعیین عناصر اساسی آن، به هم وابستهاند. این بدان معناست که مشخصکردن عناصر اساسی عمل، همان معیارهایی هستند که رفتاری را به عمل تبدیل میکنند. در سنت فکرِ غربی، باور، میل و اراده، عناصر تعیینکننده برای تبیین عمل محسوب شدهاند و حال آنکه در سنت فکر اسلامی بیشتر بر مفهوم قدرت، اختیار و اراده تأکید شده است. تحلیل مفاهیم یادشده از منظر فیلسوفان و متکلمان اسلامی با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی در دستور کار قرار گرفت و نتیجه آن ارجاع مؤلفههای یادشده به مؤلفه علم شد آن هم علم به معنای علم عملی. براساس تبیینی که علامه طباطبایی دراینباره ارائه داده است نه مفهوم قدرت و نه میل و نه اختیار و نه حتی اراده که این مفهوم علم عملی است که نقش اساسی در تبیین عمل و تمییز آن از رفتار را بر عهده دارد.https://raj.smc.ac.ir/article_704701_d7616b303304331a8edef7578f27e5b1.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Analyzing the Meaning of Return in the Resurrection based on Interpreting the Tran-substantial Motion of the Soul as Self-Revelationواکاوی معنای بازگشت در معاد بر اساس تفسیر انکشافی از حرکت جوهری نفس17919971179110.22034/ra.2024.2001430.2881FAامیرراستین طرقیاستادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری(ره)، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران0000-0002-2823-8649Journal Article20230502The use of words such as "awd'' and "ma'ad'' (meaning return) about the afterlife of man indicates that the concept of "return" is fundamental in this Quranic and Islamic concept. Considering the same, Muslim theologians and thinkers have discussed the topics of eschatology as topics related to "ma'ad". The question here is: if the final point of the human journey is not exactly the same as its starting point, then what reasonable meaning can the interpretation of return have? And if the end of man's journey is exactly the same as its beginning, and the returned human is exactly the same as the original one, then what can be the purpose and benefit of this separation from the beginning and proceeding to the path of existence? The present research tries to show with the analytical-descriptive method and using library sources that the concept of return in human existential journey can enjoy a plausible explanation based on one of Mulla Sadra's anthropological foundations, namely the theory of the self-revelation of the human soul. According to this perspective, the trans-substantial changes of the soul do not mean the departure from the potentiality to actuality and the acquisition of perfections alien to the soul which are gradually added to the soul from the outside; rather, the soul, as a result of its trans-substantial motions, constantly reveals what it has in its inner reality and makes differentiated what is already undifferentiated in its inner reality. Accordingly, the returned soul is the same as the soul in the starting point in terms of the very truth of its existence, and is different from it in terms of having its existential perfections manifested and differentiated; this is the purpose of the creation of the human in this world.به کارگیری واژگانی همچون عود و رجوع در باب حیات اخروی انسان، حکایت از اساسی بودن مفهوم «بازگشت» در این انگاره قرآنی و اسلامی دارد. متکلمان و اندیشمندان مسلمان نیز با توجه به همین امر، مباحث آخرتشناسی را مباحث مربوط به معاد نامیدهاند. مسأله مهمی که در اینجا رخ مینماید پرسش از چرایی و چگونگی این بازگشت است: نقطه نهایی سیر انسان با نقطه آغازین آن اگر عیناً یکی نیست، پس تعبیر بازگشت چه معنای خردپذیری میتواند داشته باشد؟ و اگر نهایت انسان با بدایت او عیناً یکی است و انسان بازگشته عیناً همان انسان ابتدایی است، پس غرض و فایده این جدا شدن از بدایت و اقدام به سیر وجودی چه میتواند باشد؟ پژوهش حاضر سعی دارد تا با روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای نشان دهد که مفهوم بازگشت در سیر وجودی انسان میتواند بر اساس یکی از مبانی نفسشناسانه ملاصدرا یعنی نظریه انکشاف نفس محمل مناسبی یافته و تبیینی خردپذیر داشته باشد. بر اساس دیدگاه انکشاف نفس، تحولات جوهری و سیر وجودی نفس به معنای خروج از قوه به فعلیت و کسب کمالات بیگانه با نفس و اضافه شدن آنان از بیرون بر نفس نیست، بلکه نفس در اثر تحولات جوهری همان کمالات و فعلیتهای مکنون در خود را از باطن به ظهور و از اجمال به تفصیل میرساند. بر این اساس، نفس بازگشته از حیث اصل حقیقت وجودی، عین نفس ابتدایی است و از حیث اظهار و تفصیل کمالات وجودیاش، متفاوت با آن و هدف آفرینش نیز همین اظهار و تفصیل کمالات وجود انسان است. این خوانش صدرایی از معاد نسبت به دیدگاههای رقیب از جمله رویکرد معطوف به بدن و رویکرد عام وجودی تفسیر روشنتری از بازگشت و رابطه بدایت و نهایت به دست میدهد.https://raj.smc.ac.ir/article_711791_4547d4ecf67f79453df65db057dcbd59.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220On the Role of Constituents of Man’s Volitional Actions in Development of Humanitiesنقش مؤلفه های کنش ارادی انسان در شکل گیری علوم انسانی20121971179210.22034/ra.2024.1990813.2864FAسید تقیموسویدانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه و مدرس فلسفه و کلام اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم، ایران.مهدیجلالونداستادیار گروه فلسفه، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم، ایران.0000-0002-6209-2743Journal Article20230302Man’s volitional action is a critical subject in humanities. Realizing the process and structure of this action and understanding its relation with humanities result in a precise knowledge in the humanities itself. The current study has been an endeavor to explain the relationship between the constituents of Man’s volitional action and humanities by delving into the structure of Man’s volitional action and its associated theories. The findings of this study that utilized a descriptive-analytical method reveals that Man compiles the results of his volitional actions in forms of some experiences. Accumulation of these sciences and experiences, then, reveals the necessity of their division, classification, and categorization. The content of humanities entails a continuum of different sciences and experiences resulted from Man’s volitional actions that are categorized in form of scientific divisions and disciplines. Thus, explaining the structure and constituents of human volitional actions results in an accurate understanding of humanities, the relation of disciplines in humanities and the way they are allied with human needs. This, not only facilitates scientific endeavors in the field but also expands the domain of humanities. <strong>کنش ارادی انسان، موضوع محوری علوم انسانی است. شناخت فرآیند و ساختار این کنش و فهم نسبت آن با علوم انسانی، موجبات معرفت صحیح در علوم انسانی را فراهم مینماید. پژوهش حاضر با دقت در ساختار کنش ارادی انسان و کاوش در نظریههای ارائه شده در این زمینه، تلاش دارد تا به تبیین نسبت میان مؤلفههای کنش ارادی انسان و علوم انسانی بپردازد. نتایج این پژوهش که به روش توصیفی </strong><strong>–</strong><strong> تحلیلی پی گرفته شده، نشان میدهد، انسان نتایج کنشهای ارادی خود را بهصورت تجاربی خواهد داشت و با کثرت انباشت این تجارب و علوم، ضرورت انشعاب، انقسام و طبقهبندی آنها نمایان میشود. محتوای علوم انسانی، طیفی از علوم و تجارب حاصل از کنشهای ارادی انسان هستند که در قالب انشعابات و رشتههای علمی، طبقهبندی شدهاند و تبیین ساختار و مؤلفههای کنش ارادی انسان، در فهم دقیق علوم انسانی و نسبت علوم مختلف در این حوزه و میزان تناسب با نیازهای انسان، تأثیرگذار بوده و به تلاشهای علمی در این حوزه و توسعه دامنه علوم انسانی سرعت میبخشد.</strong>https://raj.smc.ac.ir/article_711792_94425522b345081a31a032d762471d74.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220Negation of Divine Attributes and its Relation with Man’s Purity Excellence and Belief in Imamateنفی صفات از خداوند و رابطه آن با کمال اخلاص انسان و اعتقاد به امامت22123671179310.22034/ra.2024.1995581.2866FAاعظمایرجی نیااستادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.Journal Article20230306Felicity has been the longstanding dream of Man that stands in the need of God’s cognition. Imam Ali (a) has lit upon cognition of God through negation of divine attribute. The current research employed a descriptive-analytical method to investigate the reciprocal interdependence between purity excellence and negation of divine attributes. To this aim, different views associated with divine attributes, their criticism, the evidential views of negation of attributes as well as the meaning conveyed by purification and its relationship with negation of attributes and the relationship between monotheism in divine attributes and unity of Imam’s attributes are taken into an analytical account. Research findings revealed that purification is the true interpretation for the noble expression of “there is no God save Allah” and denotes the wholesome rejection of any substantial mode from God while acknowledging simplicity of truth in manifestation and conception of His attributes, which, in turn, denies a compound conception of divine attributes in mental modes. Thus, a purified servant, due to his true belief in divine attributes of perfection becomes an absolute manifestation of divine attributes as well as a simple truth while preserving its contingency in order. That is why in the noble traditions of “golden chain” obedience to God is introduced as the condition for arriving at the truth of the expression “there is no God save Allah“.سعادت، آرزوی دیرینه بشر است که شناخت خداوند برای رسیدن به آن ضروری است. امام علی علیهالسلام با بیان نفی صفات به شناخت خداوند پرداختهاست. این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی به تبیین این مسأله میپردازد که «چه تلازمی میان کمال اخلاص با نفی صفات از حق تعالی وجود دارد»؟ برای تحلیل این مسأله نظرات مختلف در باب صفات الهی، نقد آنها و دیدگاههایی که میتوانند بهعنوان مصداق نفی صفات قرار گیرند، معنای اخلاص و رابطه نفی صفات با اخلاص و رابطه توحید در صفات خداوند با وحدت در صفات امام تحلیل میشوند. یافتههای پژوهش حاکی از آناست اخلاص تأویل کلمه طیبه لاالهالا الله و ناظر به نفی هرگونه حیثیت از حق تعالی و بساطت حقیقی در مصداق و مفهوم صفات اوست که حتی ترکیب از حیثیات ذهنی در مفهوم صفات را نیز نفی میکند و عبد مخلَص نیز در اثر اعتقاد حقیقی در صفات کمالیاش چون خداوند متعال با حفظ مرتبه امکانیاش بسیطالحقیقه، و تجلی تمام عیار صفات او میگردد و در حدیث شریف سلسله الذهب پیروی از او شرط رسیدن به حقیقت کلمه لااله الا الله معرفی میشود.https://raj.smc.ac.ir/article_711793_067b4482bae35d43d554cc82eee7a569.pdfدانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره)انسان پژوهی دینی2251-6024205020240220On the Unity of Wayfarer and the Way in Spiritual Journey toward God in the Views of Quran and Tradition through Conventional Explicationبررسی اتحاد سالک و مسلک در سلوک الی الله از منظر قرآن و روایات با روش استظهار عرفی23725571179410.22034/ra.2024.1988858.2856FAسید محمد مهدیحسینیدانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم و مدرس جامعه المصطفی، قم، ایران.0000-0003-2054-9335عبداللهحاجی علی لالانیاستادیار گروه قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع امین، قم، ایران.Journal Article20230131The journey of Man toward God which is a spiritual and intuitive movement as well as a manifest teaching in Quran and tradition, like any other movement, enjoys four basic constituents of origin (point of departure), destination, wayfarer and the way. Apparently, the wayfarer and the way seem dissociated. However, relying on some Quranic verses and traditions about spiritual journey toward God, some commentators believe in the unity of way and the wayfarer and hold that wayfarer moves toward God through an internal journey of soul. This research is intended to investigate whether such a claim can be proved through conventional explication based on the appearance of Quranic verses and tradition without an accurate rational reasoning or mystical intuition. Being convinced by the unity of way and wayfarer is the scientific prerequisite of the best method in soul purification and self-knowledge that is an essential condition of knowing God. Also, proving the aforesaid claim through the appearance of Quranic verse and tradition reveals the emphasis of divine law on gaining such a knowledge. In the current research, it is revealed that the unity of way and wayfarer through conventional explication based on the appearance of Quranic verses and tradition can be proved. It is also proved that the implications of the verse “straight path” and the verse “have charge of your own soul” submit further proof on the afore-raised claim. سلوک انسان به سوی خداوند که حرکتی باطنی و معنوی است به عنوان یکی از معارف واضح قرآن کریم و روایات مانند هر حرکت و سلوکی دارای چهار رکن مبدأ، مقصد، سالک و مسلک است. در حرکات ظاهری سیرکننده و مسیر جدای از یکدیگر هستند. برخی از مفسّران با استناد به برخی از آیات قرآن کریم و روایات در سلوک الی الله، سالک و مسلک را متّحد دانستهاند که سالک در سفری باطنی در نفس خود به سوی خدای سبحان حرکت میکند. سؤال اصلی این است که آیا این ادّعا با استظهار عرفی بدون تکیه بر استدلالهای دقیق عقلی و همچنین شهود عرفانی از ظواهر قرآن کریم و روایات قابل اثبات است؟ توجّه به اتّحاد سالک و مسلک مقدّمه علمی روش برتر در تزکیه نفس و معرفت خداوند یعنی معرفت نفس است. همچنین اثبات این مدّعا با استناد به ظاهر آیات و روایات بیانگر اهتمام شریعت به همگانی شدن این معرفت است. در این پژوهش امکان استظهار عرفی اتّحاد سالک و مسلک از آیه درجه و روایات صراط ثابت شده است و دلالت آیات صراط مستقیم و آیه علیکم انفسکم به نحو دلالت اشاره بر مدّعا پذیرفته شده است و دلالت منطوقی آیات مصیر فقط بنابر برخی از معانی این واژه پذیرفته شده است.https://raj.smc.ac.ir/article_711794_743e259d5dc94547672644a1bf33a97b.pdf