دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 The Possibility and Scope of Human A Priori Knowledge with an Emphasis on Quranic Verses امکان علم پیشین انسان و گسترة آن با تأکید بر آیات قرآن 5 22 721922 10.22034/ra.2024.2025366.2981 FA علی کریمیان صیقلانی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران 0000-0002-9447-7824 Journal Article 2024 03 23 The existence of seemingly contradictory verses regarding the possibility of humankind's a priori knowledge has led to the emergence of an interpretive discourse, especially with mystical and philosophical orientations. Some absolutely deny any kind of prior knowledge, while others absolutely affirm it. Two other perspectives have also been proposed, offering a differentiated perspective. The aim of this paper is to explain and analyze the evidence of the opposing views on this matter in order to uncover the truth. The findings suggest that the second view has a serious potential for alignment with the verses, traditions, claims of mystics, and theistic philosophers. This view, emphasizing verses such as verse 172 of Surah Al-A'raf, claims that not only were mode of a priori knowledge granted to all human beings in the “Realm of Alast”, but the offering of knowledge occurred in the form of “ intuiting multiplicity within the absolute unity of the Divine”; an intuition that represents the highest degree of closeness and spiritual and mental progression of the prophets, imams, and true mystics in their worldly lives. Therefore, the initial level of the bestowment of knowledge before birth must be the highest possible level of intuition. It has also been claimed that, based on divine wisdom, all of this knowledge will be veiled and forgotten with the birth of the human, so that the ranking of humans, which depends on voluntary intuition, may become meaningful. وجود آیات به ظاهر متعارض در خصوص امکان برخورداری نوع انسان از علوم در پیش از تولد، موجب پیدایش گفتمان تفسیری به ویژه با گرایش‌های عرفانی و فلسفی شده است. گروهی، مطلقاً منکر هر نوع علم پیشین و گروهی دیگر، مطلقاً مُثبت علم پیشین برای نوع انسان هستند. دو دیدگاه دیگر نیز هستند که نظر تفصیلی دارند. هدف این نوشتار، تبیین و تحلیل ادلة دیدگاه‌های رقیب در این مسأله برای کشف حقیقت است. یافته‌ها حکایت از آن دارد که دیدگاه دوم، قابلیت تطبیق جدی با آیات، روایات، مدعیات عارفان و فلاسفة متأله دارد. این دیدگاه با تأکید بر آیاتی نظر آیه 172 سورة اعراف، مدعی است نه تنها به همة انسان‌ها در عالم «ألست»، علوم إفاضه و عرضه شده است، بلکه عرضة علوم به نحو «شهود المفصل مجملاً» ـ یعنی شهود کثرت در وحدت اطلاقی حق تعالی که نهایت درجة قرب و سلوک معنوی و معرفتی انبیاء و امامان و عارفان راستین در حیات دنیوی است ـ بوده است، پس باید سطح افاضة نخست علوم در پیش از تولد، عالی‌ترین سطح ممکن از شهود باشد. همچنین ادعا شده بر اساس حکمت الهی، همة این علوم با تولد انسان، دچار غفلت و فراموشی خواهند شد تا رتبه‌بندی انسان‌ها که بسته به شهود اختیاری است، معنا یابد.

https://raj.smc.ac.ir/article_721922_05b8459368dc636384b0dda1d5211d9b.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 Examining the Mutual Relationship between the Self, Character, Shakila, and the Community Ummah in the Social System from an Islamic Perspective بررسی ارتباط متقابل نفس انسان، شاکله و امت در نظام اجتماعی از دیدگاه اسلام 23 44 717831 10.22034/ra.2024.2024701.2978 FA محمد سلطانیه استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران. 0000-0001-7791-2620 محمد رفیق استادیار گروه تبلیغ و ارتباطات جامعه المصطفی العالمیة، قم، ایران. 0000-0001-8260-0840 حسن خیری استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد، قم، ایران. Journal Article 2024 03 11 Planning a social system requires drawing the logic governing the mutual relationship between the soul, the character, and the community, Ummah. Without considering this logic, one cannot have a proper understanding of the essence and identity of the individual and society. This article attempts to plan a conceptual network of terms across different levels of individual and social life, addressing the logic governing human relations with oneself, among individuals, and within society. The data was collected through library research and analyzed using a descriptive-analytical method to answer the question of the essence of the logic governing the three elements: the soul, character and the community. Based on the findings of the article, 'reason' and 'purification' constitute the logic governing the relationship between a person and oneself. Capacity and intellectual measure which manifest in character, constitute the logic governing human interactions. Imamate constitutes the logic governing the community and Succession, Khilafah, constitutes the logic governing the reciprocal relationship between the soul, character, and the community. ترسیم نظام ‌اجتماعی مستلزم ترسیم منطق حاکم بر ارتباط دوسویه نفس، شاکله و امت است. بدون توجه به این منطق نمی‌توان برداشت ‌مناسبی از چیستی و کیستی فرد و جامعه داشت. در این مقاله تلاش شده است تا با ترسیم شبکه مفهومی اصطلاحات در سطوح مختلف حیات فردی و اجتماعی، به منطق حاکم بر ارتباطات انسان با خویش، و بین افراد انسانی و به صورت اجتماعی پرداخته شود. جمع آوری داده‏ها به صورت کتابخانه‏ای و با روش توصیفی، تحلیلی به پرسش چیستی منطق حاکم بر سه عنصر نفس انسان، شاکله و امت، پاسخ داده شده است. بر اساس نتایج حاصل از مقاله، "عقل" و"تزکیه"منطق حاکم بر رابطه انسان با خود است. "قدر وسع" و "قدر عقول" که در شاکله تجلی یافته است، منطق حاکم بر ارتباط انسان با دیگر انسان‏هاست. "امامت" منطق حاکم بر امت است و در نهایت، "استخلاف"منطق حاکم بر رابطه دوسویه بین نفس انسان، شاکله و امت است.

https://raj.smc.ac.ir/article_717831_65eccee81017f7b2c0b52d6d79e66791.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 Examining the Role of Practical Lust in Human Perceptions from the Perspective of Ayatollah Javadi Amoli بررسی نقش شهوت عملی در ادراکات انسانی از منظر آیت‌الله جوادی آملی 45 66 719005 10.22034/ra.2024.2019170.2960 FA سبحان رنجبرزاده دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه فردوسی و پژوهشگر همکار گروه مطالعات تطبیقی اسلام و ادیان، پژوهشکده بین‌المللی امام رضا (ع)، جامعة المصطفی العالمیه، مشهد، ایران محمدرضا فرزام دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران حسن نقی زاده استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران Journal Article 2023 12 31 Due to having a physical aspect, a human is equipped with faculties that are tasked with prompting him to perform actions that ensure the fulfillment of material perfection and pleasure. However, since the true nature of a human is his spiritual aspect, naturally, his spiritual faculties should be the primary controllers of his actions, with the bodily faculties serving the spiritual faculties. In this case, the human moves towards true happiness. However, if the spiritual faculties of a human do not have full control over him, and he is somewhat influenced by his bodily faculties, or if the bodily faculties have complete control over him, he falls into 'practical lust'. This research, by examining the views of Ayatollah Javadi Amoli, aims to investigate two aspects of the condition to which a person becomes afflicted: 'the process of the influence of practical lust on human perceptions' and 'the effects and consequences of being afflicted by practical lust on human perceptions.' In the first section, it is stated how the inner proof of God for a person becomes weakened and leads to destruction when the person turns away from the external proof of God. In the second section, five results and consequences of the weakening of the inner proof, or the affliction of practical lust, on human perceptions are examined, which are: 'refusal to accept boundaries', 'loss of practical resolve', 'denial of God's sovereignty', 'creation of division in society', and 'falling into compound ignorance'. In this research, the method of gathering materials is library-based, and in the analysis of the materials, a descriptive-analytical approach has been followed. انسان‌ به تبع داشتن بُعد جسمی مجهز به قوایی است که وظیفۀ آن‌ها برانگیختن وی به اعمالی که تأمین‌کنندۀ کمال و لذت مادی هستند، می‌باشد. ولی چون حقیقت انسان بُعد روحی اوست، طبیعتاً باید قوای روحی وی کنترل‌کننده اصلی اعمال او بوده و قوای بدنی در خدمت آن‌ها باشند. در این صورت انسان به سمت سعادت حقیقی حرکت می‌کند. اما اگر قوای روحی انسان تسلط تام بر او نداشته و وی تا حدی تحت‌تأثیر قوای بدنی خود باشد یا این که قوای بدنی تسلط کامل بر او داشته باشند، وی به «شهوت عملی» دچار شده است. پژوهش حاضر با واکاوی آرای آیت‌الله جوادی آملی به دنبال بررسی دو جنبه از این وضعیتی است که انسان بدان مبتلاء می‌شود: «فرآیند تأثیرگذاری شهوت عملی بر ادراکات انسانی» و «آثار و نتایج ابتلاء به شهوت عملی بر ادراکات انسانی». در بخش اول بیان شده که حجت درونی خداوند برای انسان چطور با روی گرداندن وی از حجت بیرونی خدا برای او، رو به ضعف و نابودی قرار می‌گیرد و در بخش دوم، پنج مورد از نتایج و پیامدهای تضعیف حجت درونی یا همان ابتلاء به شهوت عملی بر ادراکات انسانی، که عبارت‌اند از: «نپذیرفتن حد و مرز»، «از بین رفتن عزم عملی»، «انکار ربوبیت خداوند»، «ایجاد اختلاف در جامعه» و « فرو رفتن در جهل مرکب»، بررسی شده است. در این پژوهش، روش گردآوری مطالب کتابخانه‌ای است و در تجزیه و تحلیل مطالب از روش توصیفی ـ تحلیلی پیروی شده است.

https://raj.smc.ac.ir/article_719005_c2c17ce118f464ecdb19d619db94d2b9.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 The How of the Proximity of the First Generation of Sufis to the Infallible Imams (a) Based on Sources on the Study of Hadith Narrators (Rijāl) and Hadith (Case Study: Sufyān al-Thawrī (d. 161 AH)) چگونگی قرابت صوفیۀطبقۀاول با امامان معصوم (ع)با توجه به منابع رجالی و حدیثی:نمونه پژوهی سفیان ثوری 67 88 719015 10.22034/ra.2024.2023170.2973 FA مهدی منتظری استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه امام حسین (ع)، ایران، تهران حسین عباسی دانش‌آموختۀ دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، ایران، قم محمد بهزاد استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه امام حسین (ع)، ایران، تهران Journal Article 2024 02 17 Sufyān al-Thawrī was one of the early masters of Sufism (sheikhs of Sufism) who, on the one hand, became a reputable figure due to his connection with the Infallible Imams (a), but on the other hand, his controversial expressions and encounters with the Ahl al-Bayt (a) led to misunderstandings and alternative interpretations. The present study, using a descriptive method and analyzing library data as well as sources on the study of hadith narrators (Rijāl) and hadith literature, seeks to answer the question of the extent and quality of the mutual connection between Sufyān al-Thawrī and the Infallible Imams (a). The result of the study is that, in addition to the certainty of the intellectual, doctrinal, and political differences between Sufyān al-Thawrī and the Infallible Imams, according to numerous narrations found in reliable sources, his encounters with the Imams and his political and behavioral opposition to his contemporary Imams are incompatible with the Sufis' view and belief regarding the Perfect Human (the Imam) as the spiritual pole of the universe (Qutb). Although mental weakness can be considered as an obstacle to the maximum enjoyment from the guidance light of the Infallible Imams during the medieval Islamic centuries, it seems far-fetched in the case of the first generation of Sufis, and especially in the case of Sufyān al-Thawrī. چکیده سفیان ثوری از جمله مشایخ اولیه صوفیه است که از طرفی ارتباط با ائمه معصومین از او چهره ای موجه ساخته و از طرف دیگر وجود تعابیر و مواجهه های خاص او با اهل بیت علیهم السلام موجبات سوء تفاهم ها و برداشت های دیگری شده است. تحقیق حاضر با روش توصیفی و تحلیل داده های کتابخانه ای و منابع رجالی و حدیث، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که میزان و کیفیت ترابط میان سفیان ثوری با حضرات معصومین علیهم السلام چگونه بوده است؟ نتیجه حاصل از این تحقیق که با بررسی و تحلیل منابع تاریخ تصوف و علم رجال و حدیث حاصل گردیده این است که، علاوه بر قطعی بودن اختلاف فکری ، اعتقادی و سیاسی سفیان ثوری با حضرات معصومین، بنابر روایات متعدد موجود در منابع موثق، مواجهه او با امامان معصوم علیهم‌السلام و مخالفت‌های سیاسی و رفتاری او با امامان هم عصرش با نگاه و اعتقاد اهل تصوف در مورد قطبیت انسان کامل هم عصرش، سازگار نیست و با اینکه استضعاف را در قرون میانه اسلامی به عنوان مانعی در استناره حداکثری از مشکات ائمه معصومین علیهم السلام می توان لحاظ کرد اما در صوفیه طبقه اول و بخصوص سفیان ثوری دور از ذهن به نظر می رسد.

https://raj.smc.ac.ir/article_719015_3b8bd20e50aea15ded3bf5f1d36e3565.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 A Critical Study of the Origin of Humanity in the P4C Program with Emphasis on Transcendent Theosophy بررسی انتقادی خاستگاه انسان در برنامه فبک از منظر حکمت متعالیه 89 108 719011 10.22034/ra.2024.2003430.2937 FA فاطمه حسن زاده دانش آموخته دکترای فلسفه اسلامی/ موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه/ قم/ ایران 0009-0003-4976-7587 علیرضا آل بویه استادیار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلام، قم، ایران 0000-0002-6443-4583 حسین حسن زاده استادیار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم ایران 0009-0005-4961-6783 Journal Article 2023 11 19 Philosophy for Children (P4C) is an educational program based on reasoning and logical deduction in children. The characteristic of P4C is its active teaching method. The philosophical content of P4C can be differentiated and analyzed based on ontological, anthropological, epistemological, and axiological foundations. The origin of humanity is one of the fundamental anthropological issues in P4C. In this article, the origin of humanity in P4C is extracted through the analysis of its narrative literature and critiqued based on Transcendent Theosophy. The claim of P4C is a kind of free thinking without the imposition of any particular belief; however, the content of the program, under the guise of a specific philosophy, aligns with pragmatic foundations. Based on the principles of Transcendent Theosophy, the formulation of the issue of human origin in P4C program is incomplete without considering the immaterial aspect of humanity, and the human being is not interpreted solely as a physical entity. Based on this, the foundation of discovering educational perceptions is not limited to the physical senses and has the potential for enhancement. The ranking of perceptions and the non-exclusivity of them to sensory experience are components that lead to the denial of a biological origin in P4C. فلسفه برای کودکان(فبک) یک برنامۀ آموزشی بر پایۀ خردورزی و استنتاج عقلی درکودکان است. شاخصۀ فبک ، روش فعال آموزشی است. میتوان درون مایۀ فلسفی فبک را بر اساس مبانی هستی شناختی، انسان شناختی، معرفت‌شناختی و ارزش‌شناختی تفکیک و تحلیل کرد. خاستگاه انسان، یکی از مسائل بنیادین انسان شناختی در فبک است.در این مقاله با تحلیل ادبیات داستانی فبک، خاستگاه انسان در فبک استخراج و بر اساس حکمت متعالیه نقد شده است. مدعای فبک، نوعی اندیشۀ آزاد و بدون القاء عقیده است اما محتوای برنامه در پوشش فلسفه ای خاص، با مبانی پراگماتیسمی همگرایی دارد. بر اساس مبانی حکمت متعالیه، طرح مساله خاستگاه انسانی در برنامه فلسفه برای کودک، بدون انگاشت بعد مجرد انسان ناتمام است و انسان تنها ماهیتی جسمانی تفسیر نمیشود. بر این اساس مبنای کشف ادراکات آموزشی منحصر در حواس جسمانی نمیشود و قابلیت ارتقا دارد. مرتبه بندی ادراکات و عدم انحصار آن در تجربه حسی از مؤلفه هایی است که به نفی خاستگاه زیستی در فبک می انجامد.

https://raj.smc.ac.ir/article_719011_f25c86a18840ace46af76c1a8d554ce0.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 The Modes of Knowledge Directing the Human Desire for Perfection from the Perspective of the Holy Qur’an: With an Emphasis on the Thought of Allama Mesbah Yazdi شناخت‌های جهت‌دهنده میل به کمال از دیدگاه قرآن با تمرکز بر اندیشه آیت الله محمد تقی مصباح یزدی(ره) 109 128 719009 10.22034/ra.2024.2027772.2990 FA محمدجواد سقای بیریا استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران 0000-0003-1761-1601 اسماعیل سلطانی بیرامی استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران Journal Article 2024 04 30 Undoubtedly, human beings are inherently perfectionists and seek to improve their current state. Various factors guide this desire, as it may either follow its true path—leading to real perfection—or be diverted toward an illusory perfection. This article, with the aim of ideation and using a descriptive-analytical method, examines and elucidates the role of cognitions that direct the desire for perfection, with an emphasis on the thought of Allama Mesbah Yazdi. The results obtained are as follows: 1) Paying attention to these cognitions paves the way for selecting the correct exemplification of perfection, identifying the right path to achieve it, and ultimately reaching the true perfection of human beings. Three categories of cognitions—namely, innate, rational, and revealed cognitions—each play a role in directing the aspiration for perfection in their own way. 2) The innate knowledge of God causes the development of a tendency toward God, humility before Him, and a distancing from worldly desires. Additionally, the innate inspiration of corruption and piety instills in human nature the general understanding of the relationship between actions and the ultimate happiness or misery in the afterlife. 3) The intellect, through its movement between known and unknown, helps the flourishing of the aspiration for perfection and the acceptance of divine revelation. The intellectual knowledge of God, prophethood, infallibility, and the afterlife necessitates the knowledge of the correct path to perfection and its factors. 4) Revealed knowledge, by presenting the exemplification of ultimate perfection and the path to achieve it, through the methods of glad tidings and warning, and by outlining the positive or negative consequences of worldly actions in the afterlife, plays a role in directing human aspiration for perfection. بی‌شک انسان فطرتاً«کمال‌خواه» و دائماً به دنبال بهبود وضع موجود خویش است. عوامل گوناگونی این میل را سمت‌وسو می‌دهند؛ چراکه این میل ممکن است در مسیر صحیح خود، یعنی کمال واقعی، قرار گیرد و یا به سمت کمال پنداری جهت‌دهی شود. این مقاله، با هدف ایده‌پردازی و با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی و تبیین نقش شناخت‌های جهت‌دهندة میل به کمال با تأکید بر اندیشة علامه مصباح یزدی(ره) پرداخته است. نتایج به دست آمده عبارتند از: 1) توجه به این شناخت‌ها زمینه‌ساز برگزیدن مصداق صحیح کمال، شناسایی مسیر صحیح رسیدن به آن و نهایتاً رسیدن به کمال حقیقی انسان است. سه دسته شناخت، یعنی شناخت‌های فطری، عقلانی و وحیانی، هریک به طریقی، در جهت‌دهی میل به کمال مؤثرند؛ 2) شناخت فطریِ خداوند، سبب ایجاد گرایش به خداوند و خضوع در برابر او و نیز دوری‌گزینی از هواهای نفسانی می‌شود. نیز الهام فطری فجور و تقوا، کلیات رابطة اعمال با سعادت و شقاوت آخرتی را در نهاد انسان به ودیعت می‌گذارد؛ 3) عقل با حرکت بین معلومات و مجهولات، به شکوفایی میل به کمال و نیز پذیرش وحی الهی کمک می‌کند. شناخت عقلی خداوند، نبوت، عصمت و معاد، مقتضی شناخت راه صحیح کمال و عوامل آن است؛ 4) شناخت وحیانی نیز با بیان مصداق کمال نهایی و راه رسیدن به آن، با استفاده از روش‌های بشارت و انذار و بیان پیامدهای مثبت یا منفیِ رفتارهای دنیایی انسان در جهان آخرت، در جهت‌دهی به کمال‌طلبی انسان مؤثر است.

https://raj.smc.ac.ir/article_719009_7e90d2f54200778dd80c13c33faeb535.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 Valid and Invalid Practical Rationality from the Perspective of Allameh Tabataba’i عقلانیت عملی صحیح و سقیم از دیدگاه علامه محمد حسین طباطبایی 129 146 719008 10.22034/ra.2024.1998981.2870 FA جواد محمودزاده دانشجوی دکتری معارف اسلامی، الاهیات و ارشاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران حسین هوشنگی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. زهیر انصاریان عضو هسته ی حکمت عملی وابسته به مجمع عالی حکمت. قم، ایران Journal Article 2023 03 25 Rationality, in addition to describing theoretical matters, is also a description of actions. Every action that originates from a human arises from their practical reason; however, if the focus of practical reason is excessively directed toward one of the lower faculties, such as desire, anger, or illusion, human reason follows that faculty, leading to invalid rationality. If practical reason, in its attention to the animate faculties, follows the judgment of theoretical reason, valid rationality is formed. In the former state, practical reason may follow desire, anger, or illusion and lead the actions align with them. The action arising from rationality directed toward desire, anger, and illusion consists, respectively, of attracting pleasant and compatible matters, repelling unpleasant ones, and striving for conventional matters such as possession. In sound rationality, actions aligned with desire, anger, and imagination are limited to an extent that does not hinder the ultimate perfection of reason. This extent is determined by practical reason in accordance with the judgment of theoretical reason. عقلانیت علاوه بر توصیف امور نظری، وصف کنش هم قرار می‌گیرد. هر کنشی در انسان برخاسته از عقل عملی اوست، اما اگر توجه عقل عملی به نحو افراطی معطوف به یکی از قوای پایین‌تر یعنی شهوت، غضب یا وهم شود، عقل انسانی تابع آن قوه بوده و عقلانیت سقیم شکل می‌گیرد، اما اگر عقل عملی در توجه به قوای حیوانی، به‌حکم عقل نظری عمل کند، عقلانیت صحیح شکل می‌گیرد. لذا عقل عملی در یک وضعیت دوگانه‌ای قرار دارد. در عقلانیت سقیم، عقل عملی ممکن است تابع شهوت، غضب یا وهم واقع شود و اعتبارات ملایم با آن‌ها را ایجاد کند. کنش برخاسته از عقلانیت معطوف به شهوت، غضب و وهم به ترتیب عبارت است از: جذب امور خوشایند و سازگار، دفع امور ناخوشایند، نیل به امور اعتباری از قبیل تملک. در عقلانیت صحیح، کنش‌های ملائم با شهوت، غضب و وهم به مقداری است که مزاحم کمال اخیر عقل نباشد. این مقدار توسط عقل عملی و با حکم عقل نظری تعیین می‌شود.

https://raj.smc.ac.ir/article_719008_8e65c151b586bacf79f86fca1a4a0d3f.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 The Philosophy of Human Creation from Fakhr al-Din al-Razi’s Perspective هدف آفرینش انسان از نگاه فخرالدین رازی 147 166 719014 10.22034/ra.2024.2021047.2969 FA ابراهیم نوری دانشیار دانشکدۀ الاهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران 0000-0003-4474-6341 محمد زارعی دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ایران 0000-0002-6943-0733 Journal Article 2024 01 22 One of the key issues for scholars of philosophy, theology, mysticism, ethics, and especially the philosophy of religion is the philosophy of human creation. By reflecting on the words of Fakhr al-Din al-Razi, issues such as perfection, servitude, happiness, and pleasure can be considered as the philosophy of human creation. He considers reaching the station of servitude, ubudiyya, (the perfect person) and annihilation in the truth as the main goal of creation, which is itself the highest degree of perfection, pleasure, and happiness. In this research, using an analytical-descriptive method, the claim of Fakhr al-Din al-Razi on this issue is critically examined, and it concludes that the main goal of human creation is to reach the station of servitude to God, coupled with knowledge (the perfect person), which is achieved through religious faith, commitment to the divine law, and following a tangible role model. یکی از مسائل کلیدی پژوهشگران فلسفه، کلام، عرفان، اخلاق و به ویژه فلسفه دین، هدف آفرینش انسان است. با تأمل در کلام فخررازی مسائلی همچون کمال، عبودیت، سعادت، لذت را می‌توان به عنوان فلسفه آفرینش انسان برشمرد. او رسیدن به حقیقت مقام عبودیّت(شخص کامل)و فناء در حق را هدف اصلی آفرینش می‌داند که خود واجد برترین درجه کمال، لذت و سعادت است. در این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به نقد و بررسی مدعای فخر درباب مسئله مذکور پرداخته و به این نتیجه می رسد که هدف اصلی آفرینش انسان رسیدن به حقیقت مقام عبودیت الهی توأم با معرفت(شخص کامل)است که در بستر ایمان دینی و پای بندی به شریعت و اقتداء به الگوی عینی حاصل می شود.

https://raj.smc.ac.ir/article_719014_be9e7971b702e1acfa2f2204f2b10903.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 گستره پاکی ذاتی انسان از منظر فقه امامیه گستره پاکی ذاتی انسان از منظر فقه امامیه 167 182 719006 10.22034/ra.2024.2017181.2944 FA زین العابدین نجفی استادیار گروه فقه و حقوق مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی Journal Article 2023 12 05 فقیهان امامیه از دیرباز درباره گستره پاکی ذاتی انسان به بحث و کنکاش پرداخته اند ، بدین معنی که آیا گستره پاکی ذاتی انسان منحصر در مسلمانان است یا آنکه شامل کفّار نیز می شود ؟ و اگر شامل کفّار است چه طائفه هایی از آنها را شامل می شود ؟ مشهور فقیهان امامیه برآنند که گستره پاکی ذاتی انسان محدود و منحصر در مسلمانان است ، کافران همه آنها ناپاکی ذاتی دارند و مانند سگ و خوک نجس العین می باشند ، در مقابل برخی از فقها گستره پاکی ذاتی انسان را شامل کافران کتابی نیز دانسته اند و آنها را پاک می دانند ، ضمن اینکه همه فقها بالإتفاق ، مشرکان و ملحدان را از گستره پاکی ذاتی انسان بیرون می دانند ، در این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی با گردآوری اطلاعات کتابخانه ای ، ضمن باز خوانی کلمات فقها و بررسی ادّله از آیات ، روایات و اجماع ، اثبات گردید که گستره پاکی ذاتی انسان ، شامل کافران اهل کتاب نیز می شود و دلایل قول مشهور مبنی بر ناپاکی ذاتی کافران اهل کتاب ، ناتمام است ، وانگهی با تجزیه و تحلیل قاعده طهارت ، اثبات گردید که مقتضای این قاعده نیز ، پاکی ذاتی کافران اهل کتاب است . فقیهان امامیه از دیرباز درباره گستره پاکی ذاتی انسان به بحث و کنکاش پرداخته اند ، بدین معنی که آیا گستره پاکی ذاتی انسان منحصر در مسلمانان است یا آنکه شامل کفّار نیز می شود ؟ و اگر شامل کفّار است چه طائفه هایی از آنها را شامل می شود ؟ مشهور فقیهان امامیه برآنند که گستره پاکی ذاتی انسان محدود و منحصر در مسلمانان است ، کافران همه آنها ناپاکی ذاتی دارند و مانند سگ و خوک نجس العین می باشند ، در مقابل برخی از فقها گستره پاکی ذاتی انسان را شامل کافران کتابی نیز دانسته اند و آنها را پاک می دانند ، ضمن اینکه همه فقها بالإتفاق ، مشرکان و ملحدان را از گستره پاکی ذاتی انسان بیرون می دانند ، در این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی با گردآوری اطلاعات کتابخانه ای ، ضمن باز خوانی کلمات فقها و بررسی ادّله از آیات ، روایات و اجماع ، اثبات گردید که گستره پاکی ذاتی انسان ، شامل کافران اهل کتاب نیز می شود و دلایل قول مشهور مبنی بر ناپاکی ذاتی کافران اهل کتاب ، ناتمام است ، وانگهی با تجزیه و تحلیل قاعده طهارت ، اثبات گردید که مقتضای این قاعده نیز ، پاکی ذاتی کافران اهل کتاب است .

https://raj.smc.ac.ir/article_719006_1b31989258764d7bad35ce352385e27b.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 Motahhari’s Principles and Method in Explaining the Causal Relationship Between Human Actions and Their Worldly Effects مبانی و روش شهید مطهری در تبیین رابطه علّی بین اعمال انسان و آثار دنیوی آن‌ها 183 200 719010 10.22034/ra.2024.2026800.2986 FA وحید کرباسی عامل دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(علیه السلام)، تهران، ایران مهدی آزادپرور استادیار گروه مبانی اندیشه اسلامی، جامعة المصطفی العالمیة(ص)، مجتمع آموزش عالی، اصفهان، ایران Journal Article 2024 04 25 In Islamic texts, we encounter a large number of verses and narrations that discuss the worldly effects of human actions. Morteza Motahhari has used various methods to explain the intermediate links between an action and its mentioned effect. For example, he says that regarding the relationship between piety and its effects, such as distinguishing between truth and falsehood, spiritual and physical health, and problem-solving, piety is not the immediate cause of these effects, and at least one or two intermediaries are involved. Acceptance of the principle of causality, the coexistence of spiritual and material causes, the non-exception of the principle of causality, the influence of multiple causes on material phenomena, the conditions for the effectiveness of spiritual causes, the precedence of spiritual factors over material factors, and attention to proximate and remote causes are among the fundamental principles of Motahhari in explaining the causal relationship between human actions and their worldly effects. By examining this category of religious texts through the method of Motahhari, one can correct the perspective of the religious community toward these texts and prevent extremism and excess in reconciling material and spiritual factors. For this purpose, a library-based research method was used to gather information, and then the information was evaluated using a descriptive-analytical approach. Also, by conducting a case study of piety and its effects, it becomes clear that with the use of these principles and the method obtained, one can explain and elaborate on the causal relationships mentioned in other verses and narrations. در متون اسلامی با حجم زیادی از آیات و روایاتی روبه‌رو هستیم که به بیان آثار دنیوی اعمال انسان پرداخته است. شهید مطهری از روش‌های مختلفی برای توضیح حلقه‌های میانی بین یک عمل و اثر ذکر شده برای آن، استفاد کرده‌اند. به عنوان نمونه ایشان در مورد ارتباط تقوا با آثاری مثل تشخیص حق از باطل، سلامتی روحی و جسمی و حل مشکلات بیان می کنندکه علّیّت تقوا برای این آثار، علّیّت قریب نیست و حداقل یکی دو واسطه در میان است. «پذیرش اصل علّیّت، همدوشی علل معنوی و علل مادی، عدم استثناء اصل علّیّت، متأثّرشدن پدیده‌های مادّی از چند علّت، شرایط اثرگذاری علل معنوی، مقدّم شدن عوامل معنوی بر عوامل مادّی و توجه به علل قریب و بعید» از مبانی شهید مطهری در تبیین رابطه علّی و معلولی بین اعمال انسان و آثار دنیوی آنها است. با بررسی این دسته از متون دینی به روش شهید مطهری، می‌توان زاویه دید جامعه دینی نسبت به این متون را اصلاح کرد و جلوی افراط و تفریط‌ها را در زمینه‌ی جمع بین عوامل مادّی و معنوی گرفت. به همین منظور با استفاده از روش کتابخانه‌ای به گردآوری اطلاعات پرداخته شده و سپس آن اطلاعات با روش توصیفی- تحلیلی مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین با بررسی موردی تقوا و آثار آن، مشخص می‌شود که با بهره‌مندی از این مبانی و روش به دست آمده، می‌توان به تبیین و تفصیل روابط علّی ذکر شده در دیگر آیات و روایات پرداخت.

https://raj.smc.ac.ir/article_719010_89f7120fa2b1005b04ee9051b9f57d33.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 The Theory of Absolute Hedonism from the Perspective of the Holy Quran as One of the Foundations of Islamic Humanities نظریه لذت‌محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم به‌عنوان یکی از مبانی علوم انسانی اسلامی 201 220 717807 10.22034/ra.2024.2017848.2950 FA علی اصغر هادوی نیا دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران قاسم ترخان دانشیار گروه کلام و الاهیات جدید، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-2404-4211 Journal Article 2023 12 13 The question of the present paper is: “How the theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran, with a cognitive approach, can be presented as one of the foundations of Islamic humanities?” Achieving the foundations of Islamic humanities is one of the necessities and prerequisites for the development of these sciences. The theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran can be presented as one of the foundations of Islamic humanities. The research method in this article is analytical-descriptive. The first step in the article is to explain the theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran with a cognitive approach. The next step is to search for the outcome of hedonism in Islamic humanities, which is examined in four stages: topic, method, goal, and issues of Islamic humanities, leading to the following results: a) The subject of humanities is human behavior. In fact, each branch of humanities addresses human behavior from a specific perspective. b) The acceptance of the theory of absolute hedonism leads to the non-exclusivity of the epistemological methodology. c) Based on the above theory, two aspects, "heavenly" and "earthly," were depicted as the goal and purpose of Islamic humanities. d) This theory introduces new conceptual ideas into the humanities and, in terms of verification, can also be influential in terms of the generalization of the propositions of these sciences مهمترین پرسشی که مقاله حاضر به دنبال پاسخ‌گویی بدان است این می‌باشد که چگونه می‌توان نظریه لذت محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم با رویکرد شناختی را به عنوان یکی از مبانی علوم انسانی اسلامی مطرح نمود. روش تحقیق در این مقاله تحلیلی توصیفی است. اولین گام در مقاله به تبیین نظریه لذت محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم با رویکرد شناختی می‌پردازد. گام بعدی در جستجوی برایند لذت محوری در علوم انسانی اسلامی است که در چهار مرحله موضوع، روش، هدف و مسائل علوم انسانی اسلامی بررسی و به نتایج زیر منتج ‌شد: الف) موضوع علوم انسانی رفتارهای انسان است. در واقع هر یک از شاخه‌های علوم انسانی به تبیین رفتارهای انسان از جهت خاصی می‌پردازند. ب) پذیرش نظریه لذت محوری مطلق به عدم انحصار روش‌‌شناختی منتج می‌شود. ج) براساس نظریه فوق، دو افق «ملکوتی» و «ملکی»؛ برای هدف و غایت علوم انسانی اسلامی تصویر شد. د) این نظریه مفاهیم تصوری جدیدی را در علوم انسانی وارد کرده و از حیث تصدیقی نیز می‌تواند به لحاظ تعمیم گزاره‌های این علوم مؤثر باشد.

https://raj.smc.ac.ir/article_717807_46430a3054a946877723da4784cec20b.pdf

دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی شهید محلاتی (ره) انسان پژوهی دینی 2251-6024 21 52 2025 02 19 A Comparative Study of the Views of Advocates of Gender Transition in Iranian and British Laws from the Perspective of Human Dignity بررسی مقایسه‌ای دیدگاه موافقان تغییر جنسیت در قوانین ایران و انگلیس از منظر کرامت انسانی 221 238 719007 10.22034/ra.2024.2013772.2919 FA منصوره زارعان دانشیار گروه علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکدۀ زنان، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران فائقه جاویدان دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران راضیه صغیر دانشجوی دکتری رشتهٔ مطالعات زنان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران Journal Article 2023 10 17 Gender transition is one of the significant legal, ethical, and medical issues in the contemporary era, and its legal aspects are now also considered in light of human dignity. The present study, in light of the importance of this issue, aims to comparatively examine the views of advocates of gender transition in Iran and the UK from the perspective of human dignity. The question of the study, therefore, has been formed as: “What reasons have been presented for the acceptance of the issue of gender transition in the domestic laws of the two countries?” The present study has shown that the issue of gender transition has not been addressed independently and explicitly in Iran's laws; however, due to the connection between Islamic jurisprudence and law, referring to Islamic jurisprudential viewpoints is essential for examining opinions on gender transition. Additionally, approval of gender transition from the Islamic jurisprudential perspective can be achieved by relying on jurisprudential principles such as permissibility (ḥalāl), necessity (iḍṭirār), self-control (tasallut 'ala nafs), and by undergoing medical procedures. In the domestic laws, the issue of gender transition is only mentioned in paragraph 18 of Article 4 of the Family Protection Law of 1391 (2012), which reflects either the legislator's silence or the consideration of certain criteria for the acceptance of this phenomenon. In the UK, gender transition is considered a free choice for the individual, extending human dignity to include the individual's right to change their gender. In the laws passed in 2004 and 2010, the economic and social rights of these individuals are considered equal to those of other citizens. The human dignity of individuals who have undergone or seek gender transition in Iran is dependent on the approval of their need by medical and legal authorities, whereas in the UK, it is based on the individual's free will and is equal to the rights of other citizens. تغییر جنسیت از جمله موضوعات مهم حقوقی، اخلاقی و پزشکی در دوره معاصر است که امروزه ابعاد حقوقی آن از حیث کرامت انسانی نیز مورد توجه است. پژوهش حاضر با عنایت به اهمیت این موضوع، درصدد بررسی تطبیقی دیدگاه موافقان تغییر جنسیت در ایران و انگلیس از منظر کرامت انسانی است. بدین صورت که پذیرش بحث تغییر جنسیت در قوانین داخلی دو کشور با چه دلایلی مطرح شده است؟ بررسی حاضر نشان داده است که در قانون ایران به صورت مستقل و صریح به بحث تغییر جنسیت پرداخته نشده است، اما با توجه به پیوند فقه و حقوق، برای بررسی نظرات پیرامون تغییر جنسیت نیازمند رجوع به دیدگاههای فقهی است. همچنین موافقت با تغییر جنسیت از منظر فقهی با استناد به قواعد فقهی نظیر حلیت، اضطرار، تسلط بر نفس و با گذراندن مراحل پزشکی قابل انجام است. در قوانین داخلی نیز تنها در بند 18 از ماده 4 قانون حمایت از خانواده مصوب 1391 بحث تغییر جنسیت آمده که نشانگر سکوت قانونگذار و یا در نظر گرفتن معیارهایی برای پذیرش این پدیده است. اما در انگلستان، تغییر جنسیت به عنوان خواسته‌ای آزاد برای فرد در نظر گرفته شده که کرامت انسانی را در معنای اختیار فرد برای تغییر جنسیت خود نیز بسط داده است و در قانون مصوب 2004 و 2010، حقوق اقتصادی و اجتماعی این افراد برابر با سایر شهروندان در نظر گرفته شده است. کرامت انسانی افراد تغییر جنسیت داده و یا خواهان آن در ایران وابسته به تأیید نیاز توسط مراجع پزشکی و حقوقی و در انگلیس نیز تابع اراده آزاد فرد و همسان با سایر شهروندان است.

https://raj.smc.ac.ir/article_719007_2a3990b6247e93c94eaeec7efd0f2902.pdf