Religious Anthroplogy

Religious Anthroplogy

Measuring the Compatibility of the “Happiness-Centered” Approach to the Domain of Religion with Qur’anic Verses and Islamic Traditions

Document Type : Research Paper

Author
safdar elahirad
Assistant Professor of Theology and Philosophy of Religion, Imam Khomeini Educational and Research Institute
10.22034/ra.2025.2042844.3016
Abstract
Among the various contemporary scholarly theories regarding the domain of religion, the primacy of human happiness can be regarded as the most prominent. This theory, grounded in ontological and anthropological foundations and in the teleology of human creation, conceives the essence of religion as the exposition of the indispensable path to genuine human happiness, and, consequently, delineates the domain of religion in accordance with this essence, namely, the eternal beatitude of humankind. Scholars such as Mohammad-Taqi Mesbah Yazdi, who count among the foremost proponents of this perspective, on the basis of this very conception of the domain of religion, draw a distinction between the descriptive and normative dimensions of the sciences, thereby excluding the explanation of natural phenomena and the relations among them—and, consequently, the descriptive accounts of the natural and human sciences that bear no indispensable impact on genuine human happiness —from the domain of religion. This constriction of the domain of religion in this perspective has engendered challenges and objections among scholars of the philosophy of religion. The present study, aiming to align and compare this theory with the Qur’anic verses and narrations concerning the delineation of the domain of religion, attempts to evaluate this perspective using an intra-religious methodology. Demonstrating the conformity of this perspective with the Qur’anic verses and narrations pertaining to the domain of religion constitutes the principal finding of this study. This study, while explicating and analyzing the foundations of this perspective, has also undertaken a critical evaluation of it. In order to demonstrate the cogency of this perspective, and in view of certain Qur’ānic objections that have been raised, the most significant verses pertaining to the maximalist conception of the domain of religion—together with the rationale behind the presence of non-normative verses in the Qur’ān—have also been subjected to examination and analysis.

With the aim of introducing this theory to the verses and narrations related to the explanation of the realm of religion, this article has tried to evaluate this point of view with the intra-religious method. The proof of the conformity of this view to the verses and traditions related to the realm of religion is considered the most important finding of this research. This finding is a new step in accepting this view and responding to some exclusions towards it.
Keywords
Religion
Scope of Religion
Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi
Descriptive Dimensions of the Sciences
Normative Dimensions of the Sciences
Centrality of Human Felicity
Subjects
-         قرآن کریم.
-         ابن جوزی، عبد الرحمن بن علی (1422). زاد المسیر فی علم التفسیر، بیروت: دار الکتاب العربی.
-         ابن عطیه، عبد الحق بن غالب (1422). المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت: دار الکتاب العربی.
-         بیضاوی، عبد الله بن عمر (1418). انوار التنزیل و أسرار التأویل، تحقیق: محمد عبد الرحمن المرعشلی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-         زمخشری، محمود بن عمر (1407). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت: دار الکتاب العربی.
-         شریف الرضی، محمد بن حسین ‌(1414). نهج البلاغة، ترجمه: صبحی صالح، قم: هجرت.
-         صدوق، محمد بن علی (1376). الأمالی، تهران: کتابچی.
-         صدوق، محمد بن علی (1378). عیون أخبار الرضا (ع)، تهران: نشر جهان.
-         صدوق، محمد بن علی (1385). علل الشرائع، قم: داوری.
-         صدوق، محمد بن علی (1398). التوحید، قم: جامعهٔ مدرسین.
-         صفار، محمد بن حسن (1404). بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد (ص)، قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
-         طباطبایی، سید محمدحسین (1417). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-         طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو.
-         کلینی، محمد بن یعقوب (1362). الکافی، تهران: اسلامیه.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1381). دین و آزادی، قم: مرکز مطالعات و پژوهش‌های فرهنگی حوزهٔ علمیه.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1382 الف). نظریهٔ سیاسی اسلام، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1382 ب). نگاهی گذرا به نظریۀ ولایت فقیه، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1384). به سوی خودسازی، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1389). درباره پژوهش، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1390). آموزش عقاید، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1391 الف). پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1391 ب). پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ج3، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1391 ج). نقش تقلید در زندگی انسان، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1392). رابطۀ علم و دین، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مصباح یزدی، محمدتقی (1394). فلسفۀ اخلاق، قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-         مکارم شیرازی، ناصر (1371). تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
 
Religious Anthroplogy
Volume 22, Issue 53 - Serial Number 53
Research Paper
September 2025
Pages 5-24