Religious Anthroplogy

Religious Anthroplogy

A Comparative Study of Sensory Perception from the Perspectives of Merleau-Ponty and Mulla Sadra (The Lived Body and the Levels of Knowledge)

Document Type : Research Paper

Authors
hadi mohiti 1
ahmadali heydari 2
mohammad mehdi shahriar nasab 3
1 Qom Seminary / Allameh Tabatabaei University
2 Allameh Tabatabaei University
3 Qom Seminary
10.22034/ra.2025.2060874.3068
Abstract
This study compares and analyzes the perspectives of Maurice Merleau-Ponty, the French phenomenological philosopher, and Sadr al-Din Muhammad ibn Ibrahim Shirazi (Mulla Sadra), the founder of Transcendental Wisdom, on sensory perception. Both philosophers share important points in common, transcending the traditional mind-object dichotomy and emphasizing the central role of the body/soul in understanding sensory perception. However, this study argues that their fundamental philosophical frameworks—existential phenomenology focused on the lived body and the pre-reflective lifeworld in Merleau-Ponty, and Transcendental Wisdom emphasizing the gradational unity of being, the levels of the soul, and the transcendental goal of knowledge in Mulla Sadra—lead to profound differences in explaining the nature, origin, and goal of sensory perception. Merleau-Ponty considers perception to be the fundamental mode of being-in-the-world and the direct encounter of the lived body with the sensible world, while Mulla Sadra considers sensory perception to be the lowest level of the soul's path of perfection towards abstract worlds and, ultimately, the intuition of rational truths through communication with the active intellect. This article, while highlighting these differences and commonalities, contributes to the enrichment of cross-cultural dialogue in philosophy.
Keywords
Sensory Perception
Merleau-Ponty
Mulla Sadra
Lived Body
Unity of the Soul and Powers
Producing the Soul
Subjects
-         اسپیگلبرگ، هربرت (۱۳۹۹)، جنبش پدیدارشناسی - درآمد تاریخی، چاپ دوم، ترجمه مسعود علیا، تهران: انتشارات مینوی خرد.
-         خاتمی، محمود (۱۳۸۷)، جهان در اندیشه هایدگر، چاپ سوم، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
-         دکارت، رنه (۱۳۸۷)، تأملات در فلسفه اولی، چاپ هفتم، ترجمه احمد احمدی، تهران: انتشارات سمت.
-         رشیدیان، عبدالکریم (۱۳۹۱)، هوسرل در متن آثارش، چاپ سوم، تهران: نشر نی.
-         سبزواری، ملا هادی (۱۳۶۹)، شرح المنظومه، تصحیح حسن حسن‌زاده آملی، تهران: انتشارات ناب.
-         سهروردی، شهاب‌الدین یحیی (۱۳۷۲)، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، چاپ دوم، تصحیح هانری کربن، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)
-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (ملاصدرا) (۱۳۶۸)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، چاپ دوم، قم: مکتبه المصطفوی
-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (ملاصدرا) (۱۳۸۷)، المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیة، تهران: انتشارات حکمت صدرا.
-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (ملاصدرا) (۱۳۶۰)، اسرار الآیات، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (ملاصدرا) (۱۳۷۵)، مجموعه رسائل فلسفی ملاصدرا، تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران: انتشارات حکمت.
-         طباطبایی، سید محمدحسین (۱۴۱۷ ق)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، تعلیقات مرتضی مطهری، قم: انتشارات صدرا.
-         ــــــــــــــــ (۱۴۱۶ ق)، نهایة الحکمه، چاپ دوازدهم، تصحیح و تعلیق عباس علی زارعی سبزواری. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
-         طالب‌زاده، سید حمید. (۱۳۸۵) «ادراک حسی در پدیدارشناسی مرلو - پونتی»، فلسفه (دانشگاه تهران)، شماره ۱۲. ص۷۲-۶۳.
-         طوسی، خواجه نصیرالدین (۱۳۷۵)، شرح الاشارات و التنبیهات، (۳ جلد) قم: نشر البلاغه.
-         عسکری سلیمانی امیری، (۱۳۸۴)، «حضوری بودن محسوسات»، معرفت فلسفی، شماره سوم، ص11-41
-         کارمن، تیلور (۱۳۹۴) مرلو - پونتی، ترجمه مسعود علیا، چاپ دوم. تهران: انتشارات ققنوس.
-         کاوفر، اشتفان و چمرو، آنتونی (۱۳۹۹)، پدیدارشناسی، ترجمه ناصر مؤمنی... تهران: پگاه روز نو.
-         متیوز، اریک (۱۴۰۰)، درآمدی به اندیشه‌های مرلو - پونتی، چاپ دوم. ترجمه رمضان برخوردار. تهران: انتشارات گام نو.
-         محیطی، هادی. (۱۴۰۲)، نسبت بدن زیسته با ادراک حسی و مفهوم در - جهان - بودن ازنظر مرلوپونتی با تأکید بر کتاب پدیدارشناسی ادراک. احمدعلی حیدری، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی.
-         نقیبی، سید محمدحسین/ نصری عبدالله (۱۳۹۸)، «علم حضوری موثر در ادراکات حسی و لوازم معرفت‌شناختی آن»، آینه معرفت، شماره ۶۰، ص۱۷ تا ۳۷.
-         یزدان‌پناه، سید یدالله (۱۴۰۲)، حکمت اشراقی، چاپ دوم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
 
-         Phenomenology of Perception (2005), Translated by Colin Smith. London and New York: Routledge Classics.
-         Merleau-Ponty, Maurice. (1964) The Primacy of Perception. Edited by James M. Edie. Evanston: Northwestern University Press.
-         Casey, Edward S. (1984) "Habitual Body and Memory in Merleau-Ponty". Man and World, 17(3/4), 279-297.
-         Carman, Taylor. (1999) "The Body in Husserl and Merleau-Ponty". Philosophical Topics, 27(2), 205-226.
Religious Anthroplogy
Volume 22, Issue 54
Research Paper
July 2026
Pages 147-171