جستاری کلامی در عدالت و مرجعیت علمی صحابه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه الاهیات، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی(ره)

10.22034/ra.2021.124716.2505

چکیده

از مباحث در خور توجه در محافل کلامی دو فرقه اسلامی بزرگ شیعه و سنی عدالت صحابه و مرجعیت علمی آنها است. اهلیت برای تفسیر کتاب و سنت در بازخوانی حوادث صدر اسلام، نقش تعیین‌کننده دارد و با تنقیح مباحث، بسیاری از معضلات جهان اسلام حل‌شدنی است. دو رویکرد متفاوت به منزلت صحابه و همراهان پیامبرa در بین شیعه و اهل ‌سنت وجود دارد. رهیافت یکی مبتنی بر عملکرد آنها به اقتضای منطق عمل و با سنجش معیارهای مطرح در متون و نصوص دینی است. رویکرد دیگر مبتنی بر نگاه تصویبی و مطلق‌گرایانه است. اغلب اهل ‌سنت جمیع صحابه را عادل و قدح آنان را جفا می‌دانند. به صورت طبیعی در نگاه اهل ‌سنت آنان جایگاه مرجعیت علمی خاصی دارند، اما در نگاه شیعه، صحابه اهل ‌بیت با ویژگی عصمت دارای مرجعیت نهایی هستند و در امور دیگر با سنجش عملکرد صحابه با کتاب و سنت نبوی و سیره پیشوایان معصوم و منطق ارزیابی می‌شوند. در جستار پیش رو با نگاه تطبیقی و مستند به کتب روایی، کلامی، تفسیری و تاریخی، این دو نگاه بررسی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Theological Investigation on Scientific Authority and Justice of the Companions

نویسنده [English]

  • Alireza Mirzaei
Assistant Professor in Department of Theology, Shahid Mahallati Higher Education Center
چکیده [English]

Scientific authority and justice of the companions of the prophet has been amongst the frequent theological discussions in Sunni and Shiite discourse. Qualification has a determining role for interpreting Quran and tradition and reviewing the events occurred at the early Islam and through modification (revision) many of predicaments in the world of Islam can be solved. Shiite and Sunni adopt two different approaches toward the status of the companions.   One approach is established on the basis of the performance of the companions in relation with logical requirements of the action and evaluations through standards set in religious texts.  The other is on the basis of a confirmatory view and is therefore absolutist. Almost all Sunnis believe that all companions are just and find fault in their criticism. Naturally, in Sunni view the companions enjoy a distinct scientific authority however in Shiite view, the companions of the household of the prophet with infallibility characteristic possess ultimate authority while in other cases the companions are evaluated against prophetic book, tradition, tradition of the immaculate Imams and logic. In the current research these two views are compared on the basis of historical, theological, and traditional and commentary sources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prophets
  • companions
  • Justice
  • Mohajir
  • Ansar
  • Scientific Authority