میرچا الیاده و انسان شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی دانشگاه تهران

چکیده

این نوشتار آرای میرچا الیاده درباره انسان را بررسی میکند. الیاده که با روش هرمنوتیک تاریخی - دینی به کشف معانی و تأویل پیامهای پنهان اسطورهها، آیینها و نُمادها می‌پردازد پرسش از وضعیت انسان را پرسشی راستین و اساسی میداند. وی انسان‌ها را از لحاظ نگرش به هستی به دو دسته تقسیم میکند: انسان جوامع سنتی که قطعاً انسان دینی است و انسان مدرن. فهم الیاده از انسان در دو بخش بررسی میشود: اول، وضعیت انسان در حالت هبوطکرده؛ دوم، انسان به مثابه انسان دینی. موضوع هبوطکردگی، تحلیل هوشمندانه الیاده از جنبههای منفی وجود نامقدس عرفی را از سه جنبه آشکار می‌کند: هبوط از بهشت، سکولاریزاسیون و هبوط به درون زمان و تاریخ. هبوط از بهشت به معنای از دست رفتن آن کمال اصیل آغازین است. سکولاریزاسیون هبوط در فرهنگ سکولار و کیهانِ تقدسزداییشده است. هبوط در تاریخ عبارت است از زندگی در زمان نامقدس که از لحاظ هستیشناختی واقعبودگی در عدم است. انسان دینی از زندگی معنادار و وجه بودن مقدس در تاریخ لمیزرع برخوردار است. او دقیقاً همان چیزی است که در زمان آغاز به او داده شده است. او دغدغه معنابخشی به زندگی را دارد. برای او فقط اعمال و کرداری واقعیاند که مقدس باشند. هر عملی باید تکراری از نمونه ازلی و مثالی‌اش باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mircea Eliade and Anthropology

نویسنده [English]

  • Qorban Elmi
چکیده [English]

This paper studies Eliade's opinions of human being. Eliade’s historico-religious hermeneutic method explores the meaning and interpretation of messages hidden in religious myths, symbols and rituals. According to him, question of the meaning of human being is an important and fundamental question. He divides human beings into two categories in terms of their perspective on existence: the man of traditional society, who is definitely religious and the modern man. Eliade's understanding of human being is studied in two sections: First, the human condition in a fallen state and second, human being as a religious man. The theme of descent will reveal Eliade's shrewd analysis of the negative aspects of secular profane existence in three aspects: descent from paradise, secularization, and fall into time and history. Fall from paradise is a loss of that primordial perfection. Secularization is a fall into secular culture and desacralized cosmos. Fall into time and history is dwelling in an unholy time, that is an ontologically nonexistence, unreality. The religious man has a meaningful existence and a sacred mode of being in the "wasteland history". He is exactly what he was given in the beginning. He has an occupation which bestows meaning to life. For him, the only real act is an imitation of the divine act. Every behavior must be the imitation of archetype.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eliade
  • religious
  • The Sacred
  • history
  • modern man
  • Profane

 قرآن کریم.

الیاده، میرچا (1376)، رساله­ای در تاریخ ادیان، ترجمه: جلال ستاری، تهران: سروش.

بیهقی نیشابوری، قطب­الدین ابوالحسن (1375)، دیوان امام علی (ع)، تصحیح و ترجمه: ابوالقاسم امامی، بی­جا: بی­نا.

پالس، دانیل (1382)،  هفت نظریه در باب دین، ترجمه: محمدعزیز بختیاری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

ژولین، رییس (1384)، «تاریخ ادیان، پدیدارشناسی، هرمنوتیک: نگاهی به آثار الیاده»، در: اسطوره و رمز در اندیشه میرچا الیاده، جهان اسطوره­شناسی (6)، ترجمه و گردآوری: جلال ستاری، تهران: نشر مرکز.

ستاری، جلال (1384)، مقدمه بر اسطوره و رمز در اندیشه میرچا الیاده، جهان اسطوره­شناسی (6)، ترجمه و گردآوری: جلال ستاری، تهران: نشر مرکز.

شبستری، سعدالدین محمود (1361)، گلشن راز، به اهتمام: صابر کرمانی، تهران: انتشارات کتابخانه طهوری.

لونگ، شارل (1384)، «معنای آثار میرچا الیاده برای انسان مدرن»، در: اسطوره و رمز در اندیشه میرچا الیاده، جهان اسطوره­شناسی (6)، ترجمه و گردآوری: جلال ستاری، تهران: نشر مرکز.

مولوی، جلال­الدین محمد بلخی (1360)، مثنوی معنوی، تصحیح: رینولد نیکلسون، تهران: انتشارات امیرکبیر.

Allen, Douglas (1978), Structure and Creativity in Religion: Hermeneutics in Mircea Eliade's Phenomenology and /Yen- Directions, The Hague: Mouton Publishers.

ـــــــــــــــ (1987), “Phenomenology of Religion” in: Encyclopedia of Religion, ed. By Mircea Eliade, London: Macmillan Publishing Company

Eliade, Mircea (1958a), Birth and Rebirth, New York: Harper & Row Brothers.

ـــــــــــــــ (1958b), Rites and Symbols of Initiation: The Mysteries of Birth and Rebirth, Trans. Willard Trask, New York: Harper and Row.

ـــــــــــــــ (1959), The Sacred and the Profane: The Nature of Religion, Trans. Willard R. Trask, New York: Harcourt, Brace and Co.

ـــــــــــــــ (1963), Myth and Reality, trans. W. R. Trask, New York: Harper Torchbooks.

ـــــــــــــــ (1967a), From Primitives to Zen, A Thematic Sourcebook on the History of Religions, New York: Harper and Row.

ـــــــــــــــ (1967b), Myths, Dreams, and Mysteries, trans. Philip Mairet, New York: Harper Torchbooks.

ـــــــــــــــ (1968), Patterns in Comparative Religion, Trans. Rosemary Sheed, Cleveland: The World Publishing Company.

ـــــــــــــــ (1969a), Yoga: Immortality and Freedom, 2nd ed., Trans. Willard R. Trask, Bollingen Series LVI, Princeton: Princeton University Press.

ـــــــــــــــ (1969b), The Quest: History and Meaning in Religion, Chicago: the University of Chicago Press.

ـــــــــــــــ (1977), "No Souvenirs", in: Journal 1957-1969, trans. Fred H., Johnson, J., New York: Harper & Row.

ـــــــــــــــ (1978), The Forbidden Forest, Trans. Mac Linscott and Mary Park Stevenson, Notre Dame: University of Notre Dame Press.

ـــــــــــــــ (1982a), Ordeal by Labyrinth: Conversations with Claude-Henri Rocquet, trans. Derek Coltman, Chicago: University of Chicago Press.

ـــــــــــــــ (1982b), Imagination and Meaning: the Scholarly and Literary Worlds of Mircea Eliade, Girardot, Mac Linscott Ricketts (eds.), Seabury Press.

ـــــــــــــــ (1990), Journal IV: 1979–1985, Translated by M. L. Ricketts, Chicago: University of Chicago Press.

ـــــــــــــــ (1991a), Images and Symbols: Studies in Religious Symbolism, Princeton: Princeton University Press.

ـــــــــــــــ (1991b), The Myth of the Eternal Return, trans. W. R. Trask, Princeton, NJ: Princeton University Press.

ـــــــــــــــ (1995), Mephistopheles and the Androgyne Studies in Religious Myth and Symbols, Trans. Cohen, New York: Sheed & Ward.

Marino, Adrian (1981), L' Hermeneutique de Mircea Eliade, trans. Jean Gouillard, Paris: Gallimard.

Olson, Carl (1992), The Theology and Philosophy of Eliade: A Search for the Centre, Palgrave Macmillan Limited.

Rennie, Bryan S. (1996), Reconstructing Eliade: Making Sense of Religion, State University of New York Press.