بررسی یگانه‌انگاری حقیقت نفس‌ناطقه و قلب در حکمت و عرفان اسلامی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم

10.22034/ra.2021.136324.2554

چکیده

نگارنده به‌قصد پاسخ به یکی از مسائل مهم در حوزه انسان‌شناسی فلسفی، یعنی: «چیستی قلب انسان» و با ایدة «یگانه‌انگاری حقیقت قلب در عرفان نظری با حقیقت نفس ناطقه در حکمت نظری»، به روش کتابخانه‌ای پژوهش پیشرو را آغاز کرده است. وی در ابتدا با بازخوانی آرای عارفان و فیلسوفان برجسته اسلامی، ایده خود مبنی بر یگانه‌انگاری را تقویت کرده و سپس به بررسی دیدگاه دگر‌انگاری قلب و نفس ناطقه پرداخته است. نگارنده در نهایت با معرفی قلب از منظر عارفان اسلامی به‌عنوان «حقیقت جمعی و احاطی انسان که جامع و شامل تمام مراتب انسانی یا حقیقةُالحقایق انسانی است» آن را با حقیقت نفس‌ناطقه به‌ویژه در حکمت‌متعالیه منطبق دانسته و معتقد شده: «تبیین فلسفی چیستی قلب بر اساس آنچه در مورد نفس‌ناطقه در حکمت‌متعالیه گفته شده، امری موجه است». بخش آخر این مقاله به پاسخ شبهاتی چند، پیرامون ایده یگانه‌انگاری اختصاص یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

On the Monism of Rational Soul and Heart’s Truth in Islamic Wisdom and Mysticism

نویسندگان [English]

  • Habibullah Danesh Shahraki 1
  • Hamid Ehtesham Kia 2
1 Assitant Professor in Department of Islamic Theology and Philosophy, University of Qom.
2 PhD Candidate of Philosophy and Islamic Theology, University of Qom.
چکیده [English]

Holding a monistic stance toward the truth of rational soul and heart in theoretical wisdom, and aimed at answering a fundamental question in philosophical anthropology, i.e. “what is the nature of human heart”, the author has deployed a library method to conduct the present research. To this purpose, first, the views of prominent Islamic philosophers and mystics are reviewed and then, the views on the distinction between heart and rational soul is explored. Afterwards, explaining heart in the viewpoint of Islamic mystics “as a collaborative and absolute truth which encompasses all human levels or human truth of truths”, it is viewed consistent with the truth of rational soul, particularly in transcendental wisdom. It is believed that, according to the description of rational intellect in transcendental wisdom, the philosophical explanation of the nature of heart is justified. Finally, the research has resolved some uncertainties around the idea of monism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heart
  • Rational Soul
  • Logical Reason
  • Islamic mysticism
  • Islamic Wisdom