نقد و تحلیلِ فقهی بر تغلیظ دیه در ماه های حرام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار مجتمع امورش عالی محلاتی.قم

چکیده

اگر قتل در یکی از ماه های حرام صورت گیرد یک سوم دیه بر میزان تعیین شده افزون می گردد که از آن به تغلیظ دیه تعبیر  می شود. موضوع تغلیظ دیه در فتاوای فقهای امامیه مورد اشاره واقع شده و به صورت عموم بین انواع قتل فرقی گذاشته نشده است . در قانون مجازات اسلامی برای همه انواع قتل ها ( عمد ، شبه عمد و خطای محض )  تغلیظ دیه در نظر گرفته شده است . قرآن کریم حکم حرمت ماه های حرام را بیان نموده  اما سخنی از تغلیظ دیه در آن دیده نمی شود.
 این نوشتار ضمن باز کاوی روایات وارده در خصوص تغلیظ دیه در ماه های حرام با توجه به عدم صراحت روایات مربوط به تغلیظ دیه مقدر به میزان یک سوم در قتل خطایی و با توجه به عدم تحقق هتک حرمت در این نوع قتل به این نتیجه رسیده است که روایات تغلیظ دیه شامل قتل خطایی نمی شود و حکم تغلیظ دیه اختصاص به قتل عمد و شبه عمد دارد . آنچه که حکم تغلیظ دیه را در معرض تردید جدی قرار می دهد عدم صراحت روایات و فقدان عنصر قصد در قتل غیر عمدی است که انتهاک  ( هتک حرمت ماه های حرام ) در این ماه صورت نمی گیرد و تغلیظ هم به دنبال آن منتفی می گردد .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critical study on increasing blood money for murder commitment in religiously-prohibited months

نویسنده [English]

  • Ali Reza Saberian
استادیار مجتمع امورش عالی محلاتی.قم
چکیده [English]

As is commonly believed by Imamiyeh jurisprudents, a murder commitment made in religiously- prohibited months would cause an increment in blood money to one third. The increment is called taghlize diyeh, increasing blood money. The increasing includes all three kinds of murder commitments, namely intentional, quasi-intentional and unintentional ones, the very meaning written down in Islamic punishment law.
      It should be stated that though the four months have been Qoranically judged to be forbidden, the problem of taghliz is not Qoranic. In this paper, the traditions of taghliz have been deeply studied. In this way, it has been argued that there can not be found any clear designation for taghliz in unintentional murder. In addition, it is clear that unintentional murders do not break any prohibition. Therefore, the pen has concluded that taghliz is limited to intentional and quasi-intentional murders and does not include unintentional murder.

کلیدواژه‌ها [English]

  • taghlize diyeh
  • blood money
  • intentional murder
  • quasi-intentional
  • unintentional murder
  • prohibited months