چگونگی رویکرد تطبیقی و موجودیّت نفس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار فلسفه – مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی

چکیده

چگونگی‌ پیدایش‌‌ نفس‌ و نحوه موجودیت و ارتباط آن با بدن‌ موضوع سخن این نوشتار است.‌ در بحث ‌حدوث‌ نفس‌، ارسطو قائل به ‌حدوث‌ جسمانی‌ است؛‌ گر چه‌ بر اساس برخی دگر ‌از گفته های وی، می توان او را‌ قائل‌ به‌ حدوث‌ روحانی‌ نفس‌ دانست. امّا ابن‌ سینا به‌ حدوث ‌روحانی‌ نفس‌ قائل‌ است‌ و صدرا  آن را در بدو پیدایش، جسمانی‌ دانسته است.
    ارسطو، ابن‌ سینا و ملاصدرا هر سه‌، بر وحدت‌ نفس‌ اصرار دارند؛ هر چند معنا و مفهوم وحدت را نزد آنان نمی توان در یک سطح دانست.
    مسأله دیگر چگونگی تعامل و ارتباط‌ نفس‌ با بدن است؛ ارسطو گاهی‌ نفس‌ را صورت‌ بدن‌ و در مواردی‌ عامل‌ حیات‌ و موجودیت‌ بدن‌ و گاهی هم آن‌ را علّت‌ و اصل ‌موجود زنده‌ دانسته‌ است.‌ ابن‌ سینا نفس‌ را مدبّر بدن‌ و ذاتاً بی‌ نیاز از آن‌ دانسته‌ و در مواردی نیز‌ جسم‌ را تنها، شرط‌ حدوث نفس، و نه شرط بقای آن ‌ می‌پندارد. امّا از نظر ملاصدرا‌ ارتباط‌ نفس با بدن از قبیل ارتباط شیئ با مرتبه ای‌ از خود است؛ از این منظر بدن مرتبه­ نازله نفس و نفس مرتبه­ی علیای بدن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The way in which human soul arises and continues to exist

نویسنده [English]

  • Eshaq Taheri
دانشیار فلسفه – مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی
چکیده [English]

The way of human soul’s arising, its mode of existence and its relation to human body have been studied in this paper. Aristotle when dealing with appearance of soul has known it to be originally corporeal; though in some cases there can be found a room for the alternative view. Avicenna, however, has known it to be originally incorporeal and Sadra corporeal. The philosophers have emphasized on the unity of human soul, while their ideas on the meaning of unity can not be the same.  
    Another part of the problem includes the way in which the soul interact the body. In this respect, Aristotle has different words in the field. The form of body, the origin of life and the cause of human being are different words used by him here. Avicenna has viewed human soul to be prudent of body; in his view, the soul is originally separated from the body and the latter only a ground for the former. However, for Sadra, the soul has been known as a higher stage or grade of the body. Both, therefore, are two degrees of the same thing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • form of body
  • human soul
  • Aristotle
  • Avicenna
  • Mulla sadra