نقد و نظری بر نسبی گرایی اخلاقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی

چکیده

نسبی­گرایی اخلاقی ازجمله رویکردها و نظریات نوظهوری است که درطول یک قرن اخیر چالش ها و واکنش ها ی فراوانی در میان معتقدان به آموزه های ارزشی واعتقادی به وجود آورده است. این نوشتار پس از تبیین برخی مفاهیم ومبادی تصوری مربوطه، به تجزیه وتحلیل انواع سه گانة نسبی گرایی یعنی نسبی گرایی توصیفی، فرا اخلاق وهنجاری پرداخته و در پایان به نقد و بررسی آن ها  می نشیند.
در این پژوهش اثبات گردیده که ادله هیچ یک از سه نوع نسبی گرایی پیش گفته وافی به مقصود نبوده و مثبِت ادعای صورت گرفته نخواهد بود؛ زیرا به ترتیب، در نسبی‌گرایی توصیفی آنچه حائز اهمیت است این که باورهای اخلاقی بنیادین متفاوت باشد نه صرف اختلاف نظرهای ظاهری؛ در نسبیّت فرا اخلاق هم این ادعا که همه معرفت‌های اخلاقی نسبی اند، خود قضیه‌ای مطلق بوده و در نتیجه به پارادوکس و خود ستیزی خواهد انجامید، و در نهایت نسبی گرایی هنجاری نیز با نفی ونقض دو نسبیّت پیشین که در حقیقت مبانی و مقدمات آن بودند قابل اثبات نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critical view over relativism

نویسنده [English]

  • Moslem Mohammadi
پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی
چکیده [English]

Ethical relativism, being one of the new theories, has been studied critically by those believing in ethical values and teachings during recent century. This paper, having justified some fundamental concepts in the field, has analyzed the three types of relativism: descriptive relativism, meta-ethical relativism and normative relativism.
The paper has argued against the proofs supporting relativism saying that in descriptive relativism, the difference in fundamental principles of ethics, if there would be any, can be relied on, rather than superficial differences found in communities, the relativity of all ethical propositions claimed in meta-ethics is self-contradicted and in this way, normative relativism also would be of no foundation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ethical philosophy
  • ethical relativism
  • descriptive relativism
  • meta-ethical relativism
  • normative relativism