تمایز "معرفة النفس" از "علم النفس" در انسان شناسی علامه طباطبایی (رحمة اللّه علیه) و پیامد آن در نگاهی دیگر به "سلامت"

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه امام صادق علیه السلام

10.22034/ra.2019.105023.2320

چکیده

مقدمه (زمینه و هدف ): علامه طباطبایی تمایل داشت تا مسائل نفس شناسی را از طریق معرفةالنفس دنبال کند نه آنچنان که فیلسوفان مشایی و صدرایی -با تمام اختلافاتشان - در علم النفس دنبال می کردند. توجه به نفس و روان بشری و قوای آن در درمان بیماری ها، گرچه در ساختارِ ریاضی- مکانیکی پزشکی مدرن، امری مهمل تلقی می شود اما در پزشکی غیر مدرن، با تمام وسعتِ شاخه ها و گرایش هایش، امری متعارف بلکه ناگزیر است. آنچه به طور ویژه دراین نوشتار دنبال میشود معرفةالنفس و چشم انداز تاثیر آن در طب (با تاکید بر "سلامت") است.
روش ، مواد و روال بررسی: تجقیق پیش رو از سنخ تحقیقات بنیادی نظری و به لحاظ روش، توصیفی-تحلیلی است: محقق علاوه بر تصویر سازی به تشریح و تبیین دلایل چگونه بودن و چرایی مساله می پردازد و در نهابت چشم اندازی برای تجویز پیش رو می نهد. محقق با توصیف و تحلیل کیفی محتوایِ اندیشه علامه طباطبایی با توجه به نظام اندیشه وی به دنبال توصیف و تجزیه-تحلیل مساله است. داده ها نیز به روش کتابخانه ای گردآوری شده اند.
یافته ها و نتیجه: علامه طباطبایی بر اساس تعقل و نیز تأمل عمیق در آیات و روایات از تمایز"معرفةالنفس"/ "علم النفس" به تمایز "معرفت أنفسی"/ "معرفت آفاقی"کشیده می شود.این امر می تواند در طبابت استلزاماتی داشته باشد به طوری که طب را متحول و زمینه را برای نگاهی دیگر به سلامت و بیماری فراهم کند. توجه به "معرفةالنفس"در طب به معنای معرفت"به" نفس و خصوصیات و نوع تاثیر آن در بدن نیست؛ بلکه به معنای "معرفت أنفسی" در طبابت است، که به تعبیری می توان اساساً آن را "طبابت أنفسی" نامید که اساساً طبیب آن به گونه ای دیگر زیست می کند و به گونه ای دیگر بیمار، بیماری و سلامت را فهمیده و نهایتا درمان می کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Distinction between "self-awareness" from" self-knowledge" According to Allama Tabatabai (mercy be upon him) on Human Nature and its implication to take another look at "health"

نویسنده [English]

  • mahdi sepehri
Imam sadegh univercity
چکیده [English]

Introduction (background and aim): Allameh Tabatabaei tended to follow self-knowledge issues via self-awareness not in a way that Mashaei and Sadraei philosophers – with all their differences – followed it in self-knowledge. Paying attention to human soul and sprit and its power in curing illnesses although is considered as a useless thing in mathematical – mechanical structure of modern Medicine; in traditional Medicine is a common and unavoidable thing with all its development and branches. What is being followed here, is self-awareness and its affects’ perspective in Medicine (focusing on "health").
Research method, materials and procedure: this is a theoretical research and has descriptive – analytical method in which the researcher images everything and explains how and why this issue exists and gives a final perspective at the end. The researcher seeks description and analysis of problem with describing and qualitative analyzing the conceptual thoughts of Allameh Tabatabaei according to his system of thoughts. Data is gathered via library method.
Findings and results: Allameh Tabatabaei in his thoughts according to deep reasoning and reflection on Quran’s verses and religious narrations goes from the difference between “self-knowledge/self-awareness” to the difference of “spiritual-subjective-knowledge/objective-knowledge”. This can have some implications in Medicine in a way that it changes medical science and gives way to a new perspective to health and illness. Considering “self-awareness” in Medicine doesn’t mean knowing soul and its features and the type of its effects on body; it means knowledge of soul in Medicine and it can be called soul Medicine. It is a type of Medicine whose doctor lives differently and knows the patient and cures him differently.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Allameh Tabatabaei
  • Self-awareness
  • Self-knowledge
  • spiritual-subjective-knowledge
  • objective-knowledge
  • spiritual-subjective Medicine
  • objective Medicine