تبیین حرکت اشتدادی ارادی نفس در فلسفه ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه قم

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تهران، پردیس فارابی

3 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه قم

10.22034/ra.2020.85622.2148

چکیده

اعتقاد به حرکت جوهری اشتدادی در عالم ماده یکی از مبانی بنیادی ملاصدرا در تفکر فلسفی است که بر اساس آن تمام موجودات عالم ماده، از جمله نفس انسان، در ذات و جوهر خود متحرک‌اند و حرکت نحوه وجود سیال و لازمه جدانشدنی آنها است. صدرا با توجه به اعتقاد به وجود اراده در نفس انسانی و امکان انجام‌دادن حرکات و افعال وی بر اساس اراده مبتنی بر عقل عملی، چگونگی حرکت اشتدادی نفس انسانی در مرحله انسانیت را تبیین می‌کند و با تبیین غایت‌مندی افعال ارادی انسان، غایت حقیقی اشتداد و تکامل نفس انسانی را، اتحاد با عقل فعال می‌داند. در نظر وی، هرچند بسیاری از انسان‌ها با سوء اراده خویش از نیل به این غایت باز می‌مانند اما به هر حال اشتداد نفس در خصوص آنها نیز منتفی نیست و چنین انسانی با اراده و انتخاب‌های نادرست خویش به تحصل و شدت وجودی یکی از قوایش اقدام می‌ورزد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Explanation of the Soul’s Intensified Voluntary Motion in Sadra’s Philosophy

نویسندگان [English]

  • Mohammad-Javad Nasr-e Azadani 1
  • Seyyid Mohammad Ali Dibaji 2
  • Habibullah Danesh Shahraki 3
1 PhD Candidate of Islamic Philosophy and Theology University of Qom
2 Associate Professor of Philosophy, , Tehran University, Farabi Campus
3 Assistant Professor of Islamic Philosophy and Theology, Qom University
چکیده [English]

Belief in intensified substantial motion in material world is one of the most fundamental bases of Sadra’s philosophical thinking according to which all creatures of the material world including human soul are in a state of motion in their essence and nature and this motion is the quality of the existence of the entity in motion and an inseparable. Due to his belief in “the power of will” in human soul and the possibility of human ability for practical reason-based actions and motions, Sadra has explained the quality of human soul’s intensified motion at the stage of humanity. Stating that human’s optional actions are targeted, Sadra adds that the actual objectives of soul’s intensification and evolution is union with active intellect. In his view, although some human beings deviate from and fail to fulfill this objective due to their bad will, the intensification of soul occurs in them through which they strengthen one of their faculties.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Substantial Motion
  • Mulla sadra
  • soul
  • will