انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

تمایزشناسی بنیادین علامه جعفری و یاسپرس در رویکرد به موقعیت مرزی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه مبانی نظری اسلام، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری مبانی نظری اسلام، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
10.22034/ra.2024.2012451.2914
چکیده
موقعیت مرزی انگاره‌ای است که اندیشه و تأمّل دربارۀ آن، در میان فیلسوفانی که دغدغه انسان و ماهیت انسان را دارند، به شکل جدی مطرح است؛ اگرچه اصل آن نه برای فیلسوفان بلکه برای همگان جالب و پرجاذبه است. در میان فیلسوفان غرب، متفکران اگزیستانسیالیسم در آرا و اندیشه‌­هایشان دغدغه وجود اصیل و واقعی انسان را بیشتر نمایان ساختند. به باور اینان فردیت آدمی و احوالات او، بیش از همه حاصل احوال انضمامی و گزارش­‌ها و دریافت­‌های حضوری­ انسان است. چنان‌که توجه یاسپرس به موقعیت­‌های مرزی با شرایط بیماری و خانوادگی که خود گزارش می‌­دهد، تناسب دارد. از این­‌رو یاسپرس نخستینبار برای دستیابی به خود واقعی موقعیت­‌های مرزی را مفهوم­‌سازی کرد. چرا که انسان با قرار گرفتن در یک موقعیت تشویش در می‌­­­یابد شناختی که از خویش داشته، چندان قابل اطمینان نیست. نتایج حاصل از تحلیل و ترکیب داده­‌های جمع­‌آوری شده نشان می­‌دهد که این امر از منظر اندیشه اسلامی مبتنی بر خوانش علامه جعفری قابل قبول نیست. پرسش اصلی تحقیق آن است که آیا دستیابی به خود حقیقی و عالی انسان، آن‌گونه که یاسپرس بدان باور دارد، لزوماً در گرو قرار گرفتن چنین موقعیت­‌هایی است؟ شناخت دقیق و ارزیابی منصفانه از حدود مرزی در اندیشه یاسپرس درگرو شناخت ماهیت و مولفه­‌های آن است. این پژوهه با روش توصیفی - تبیینی و به تحلیل و ارزیابی این دیدگاه از نظرگاه علامه جعفری می­‌پردازد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The fundamental differentiation of Allameh Jafari and Jaspers in the approach to the boundary situation

نویسندگان English

Abuzar Rajabi 1
Mohammad taher Babapoor 2
1 University of Islamic Studies, Department of Theoretical Foundations of Islam, Qom, Iran
2 Phd student of theoretical foundations of Islam, University of Islamic Education, Qom, Iran
چکیده English

The borderline position is an idea that is seriously discussed among philosophers who are concerned about human beings and human nature; Although its principle is interesting and attractive not for philosophers but for everyone. Among Western philosophers, existentialist thinkers showed the concern of the original and real existence of man in their opinions and thoughts. According to them, the individuality of a person and his conditions are the result of concrete conditions and the reports and perceptions of a person.As Jaspers attention to borderline situations is proportional to the illness and family conditions that he reports. Therefore, for the first time, Jaspers conceptualized borderline situations in order to reach his true self. Because when a person is in a situation of anxiety, he realizes that his knowledge of himself is not very reliable.The results of the analysis and combination of the collected data show that this is not acceptable from the perspective of Islamic thought based on the reading of Allameh Jafari. The main question of the research is whether the achievement of the true and supreme human self, as Jaspers believes, is necessarily dependent on such situations? Accurate recognition and fair evaluation of border limits in Jaspers's thought depends on knowing its nature and components. This study analyzes and evaluates this view from Allameh Jafari's point of view with a descriptive-explanatory method.

کلیدواژه‌ها English

Border position
aspects of human existence
natural self
authentic self
Jaspers
Allameh Jafari
  • بلاکهام، هرولد جان (1391)، شش متفکر اگزیستانسیالیست، ترجمه محسن حکیمی، تهران: نشر مرکز.
  • ‏‫‏‫جعفری، محمد تقی (۱۳۷۳)، تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلال‌الدین مولوی، تهران: انتشارات اسلامی.
  • ــــــــــــــــ (1381)، ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چ نهم.
  • ‏‫ــــــــــــــــ (۱۳۸۸)، آفرینش انسان، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
  • ــــــــــــــــ ( 1389 الف)، حیات معقول، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفرى‏، چ دوم.
  • ‏‫ــــــــــــــــ ( ۱۳۸۹ب)، مولوی و جهان بینی‌ها، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
  • ‏‫ــــــــــــــــ (۱۳۹۱)، عرفان اسلامی مجموعه آثار، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
  • ــــــــــــــــ (1393)، معرفت شناسی، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفرى.
  • ــــــــــــــــ (۱۳۹۵)، وجدان، تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
  • ــــــــــــــــ (۱۴۰۰)، انسان شناسی مجموعه آثار، تهران: دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.
  • ‏‫ ــــــــــــــــ (بی‌تا)، شناخت انسان در تصعید حیات تکاملی، تهران: مؤسسه نشر آثار علامه جعفری.
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۶)، رحیق مختوم شرح حکمت متعالیه، تحقیق حمید پارسانیا، قم: نشر اسراء، چ سوم.
  • خاتمی، محمود (1385)، مکاتب فلسفی در قرن بیستم، تهران: دانشگاه تهران.
  • سارتر، ژان پل (1386)، اگزیستانسیالیسم مکتب اصالت بشر، مصطفی رحیمی، تهران: انتشارات نیلوفر.
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (۱۳۶۳)، مفاتیح‌الغیب، تصحیح محمد خواجوی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  • ــــــــــــــــ (1981م)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت: دار احیاء التراث.
  • ــــــــــــــــ (بی­تا)، ایقاظ النایمین، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  • ــــــــــــــــ (۱۳۶۶)، تفسیر القرآن الکریم، تحقیق محمّد خواجوی، قم: انتشارات بیدار.
  • فلین، توماس (1391)، اگزیستانسیالیسم، حسین کیانی، تهران: انتشارات بصیرت.
  • مصباحیان، حسین (۱۳۹۹)، درآمدی پدیدار شناختی بر بحران کووید ۱۹ با تأکید بر موقعیت­های مرزی، پژوهش‌های فلسفی، ش 31: 331-312.
  • مصلح، علی­اصغر (1387)، تقریری از فلسفه‌های اگزیستانس، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • مک­کواری، جان (1396)، مارتین هایدگر، ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: انتشارات هرمس.
  • ‏‫ملکیان، مصطفی (۱۳۷۹)، تاریخ فلسفه غرب، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  • نصری، عبدالله (۱۳۸۳)، خدا و انسان در فلسفه یاسپرس، تهران: دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.
  • نیچه، فریدریش ویلهلم (1382)، چنین گفت زرتشت، ترجمه داریوش آشوری، تهران: آگاه، چ هجدهم.
  • ــــــــــــــــ (1384)، انسانی بسیار انسانی، ترجمه ابوتراب سهراب و محمد محقق، تهران: نشر مرکز.
  • وال، ژان (۱۳۴۵)، اندیشه هستی، ترجمه‌ی باقر پرهام، تهران: کتابخانه طهوری.
  • وال، ژان و روژه ورنو (1372)، پدیدارشناسی و فلسفه­های هست بودن، ترجمه یحیی مهدوی، تهران: نشر خوارزمی.
  • یاسپرس، کارل ( 1363)، آگوستین، ترجمه محمد حسن لطفی، تهران: انتشارات خوارزمی.
  • ــــــــــــــــ ( 1375)، درآمدی بر فلسفه، ترجمه اسدالله مبشری، تهران: نشر حسینیه ارشاد.
  • ــــــــــــــــ (1377)، عالم در تفکر فلسفی، ترجمه محمد عبادیان، تهران: نشر پرسش.
  • ــــــــــــــــ (1390)، زندگی­نامه فلسفی من، ترجمه عزت­الله فولادند، تهران: نشر هرمس.
  • ــــــــــــــــ (1383)، درآمدی به فهم فلسفه­ورزی نیچه، ترجمه سیاوش جمادی، تهران: نشر ققنوس.
  • ــــــــــــــــ (۱۳۸۴)، کوره راه خرد، ترجمه‌ مهبد ایرانی طلب، تهران: انتشارات قطره.
  • یالوم، اروین (1389)، روان­درمانی اگزیستانسیال (وجودی)، ترجمه سپیده حبیب، تهران: نشر نی.
  • Jasppers, Karl (1969), Philosophy, 3 vols, Chicago and London: The University of Chicago press.
  • Jasppers, Karl (1951), Way to Wisdom: An Introduction to Philosophy, translated by Ralph Manheim, London: New haven and london yale university press.
  • ‏ Jaspers Kar (1954), Way to wisdom, New Haven and London: Yale university.
  • Latzel, Edwin (1957), The Concept of ultimate situation in Jaspers Philosophy, In paul Arthur Schilpp, The Philosophy of Karl Jaspers, New york: Tudor.
  • S (1997), Border and border experience, Frankfurt am Main: P.Lang.