انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

نظریه لذت‌محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم به‌عنوان یکی از مبانی علوم انسانی اسلامی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه کلام و الاهیات جدید، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران
10.22034/ra.2024.2017848.2950
چکیده
مهمترین پرسشی که مقاله حاضر به دنبال پاسخ‌گویی بدان است این می‌باشد که چگونه می‌توان نظریه لذت محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم با رویکرد شناختی را به عنوان یکی از مبانی علوم انسانی اسلامی مطرح نمود.
روش تحقیق در این مقاله تحلیلی توصیفی است. اولین گام در مقاله به تبیین نظریه لذت محوری مطلق از دیدگاه قرآن کریم با رویکرد شناختی می‌پردازد. گام بعدی در جستجوی برایند لذت محوری در علوم انسانی اسلامی است که در چهار مرحله موضوع، روش، هدف و مسائل علوم انسانی اسلامی بررسی و به نتایج زیر منتج ‌شد:
الف) موضوع علوم انسانی رفتارهای انسان است. در واقع هر یک از شاخه‌های علوم انسانی به تبیین رفتارهای انسان از جهت خاصی می‌پردازند.
ب) پذیرش نظریه لذت محوری مطلق به عدم انحصار روش‌‌شناختی منتج می‌شود.
ج) براساس نظریه فوق، دو افق «ملکوتی» و «ملکی»؛ برای هدف و غایت علوم انسانی اسلامی تصویر شد.
د) این نظریه مفاهیم تصوری جدیدی را در علوم انسانی وارد کرده و از حیث تصدیقی نیز می‌تواند به لحاظ تعمیم گزاره‌های این علوم مؤثر باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Theory of Absolute Hedonism from the Perspective of the Holy Quran as One of the Foundations of Islamic Humanities

نویسندگان English

ali asghar hadavinia 1
GHSM TARQAN 2
1 Associate Professor, Research Institute for Islamic Culture and Thought, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Research Institute for Islamic Culture and Thought, Tehran, Iran
چکیده English

The question of the present paper is: “How the theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran, with a cognitive approach, can be presented as one of the foundations of Islamic humanities?” Achieving the foundations of Islamic humanities is one of the necessities and prerequisites for the development of these sciences. The theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran can be presented as one of the foundations of Islamic humanities. The research method in this article is analytical-descriptive. The first step in the article is to explain the theory of absolute hedonism from the perspective of the Holy Quran with a cognitive approach. The next step is to search for the outcome of hedonism in Islamic humanities, which is examined in four stages: topic, method, goal, and issues of Islamic humanities, leading to the following results: a) The subject of humanities is human behavior. In fact, each branch of humanities addresses human behavior from a specific perspective. b) The acceptance of the theory of absolute hedonism leads to the non-exclusivity of the epistemological methodology. c) Based on the above theory, two aspects, "heavenly" and "earthly," were depicted as the goal and purpose of Islamic humanities. d) This theory introduces new conceptual ideas into the humanities and, in terms of verification, can also be influential in terms of the generalization of the propositions of these sciences

کلیدواژه‌ها English

Absolute Hedonism
Cognitive Approach
Islamic Humanities
the Holy Quran
Spiritual Pleasures
Eschatological Pleasures
*قرآن کریم
 
   -----------، (1382)،لذت و سعادت از دیدگاه قرآن کریم، مجله کوثر، ش10، پاییز 1382.
ابن سینا، حسین بن عبدالله (1364)، الالهیات من کتاب الشفاء، تحقیق: حسن حسن‌زاده آملی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم
ارسطو، (بی تا)، در باره نفس، ترجمه: ع. م، انتشارات حکمت، تهران،
ترخان، قاسم (1396)، درآمدی بر مبانی کلامی علم دینی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ دوم.
ترخان، قاسم، (۱۴۰۲)، برآیند مبانی کلامی در علوم انسانی اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول.
جزایری، محمدجعفر(1413ق)، منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة، قم: مؤسسه دارالکتاب، چاپ چهارم.
جوادی آملی، عبدالله (1372)، شریعت در آیینه معرفت،‌ تهران: مرکز نشر فرهنگى رجاء، چاپ اول
جوادی آملی، عبدالله (1384)، منزلت عقل در هندسه معرفت دینیۀ، قم: اسراء، چاپ اول.
جوادی آملی، عبدالله (1395)، تفسیرموضوعی قرآن مجید، قم: اسراء، چاپ اول.
رشاد، علی‌اکبر(1401)، فلسفه علم دینی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
صانعی دره بیدی، منوچهر،(1377)، فلسفه اخلاق و مبانی رفتار، تهران: سروش، اول،.
صدر، سید محمد باقر(1393)، اسلام راهبر زندگی، مترجم: سیدمهدی زندیه، انتشارات دارالصدر.
طباطبایی،‌ سید محمد حسین(1374) ، المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی( وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم).
طبرسی، احمد بن علی بن ابی طالب (1410ق)، احتجاج، بیروت: الاعلمى،
فرندنبرگ، جی و سیلورمن، گوردون (1388)، علوم‌شناختی مقدمه‌ای بر مطالعه ذهن، مترجمان محسن افتاده حال [و دیگران]، تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
مجلسی، محمد باقر(1368)، بحار الانوار، تهران: اسلامیه.
محمد تقی مصباح یزدی(1386)، زینهار از تکبر، تدوین  محسن سبزواری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
   مصباح یزدی، محمد تقی،(1376) اخلاق در قرآن، دفتر انتشارات اسلامى،
  مطهری، مرتضی،(1366)الف، مقالات فلسفی، تهران، حکمت،
--------(1366)ب، مقالات فلسفی، تهران: حکمت.
------(1383)،  مجموعه آثار، ج6، تهران: انتشارات صدرا، چاپ دهم.
مکارم شیرازی، ناصر(1374)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ اول.
------(1386)، برگزیده تفسیر نمونه، تنظیم احمدعلی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه.
نائینی، محمد حسین(1386)، اجود التقریرات، تالیف ابوالقاسم الخویی الغروی، قم: مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی.
هادوی نیا، علی اصغر (1390)، ‌ٰ«مفاهیم لذت وسعادت در اقتصاد اسلامی»،  اقتصاد اسلامی، سال یازدهم ، شماره 44: 67
 ------------(1383)، انسان اقتصادی از دیدگاه اسلام، قم: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
Bechtel, William, Abrahamsen, Adele, Graham, George, )1999( ,The Lifeof Cognitive Science, in: Blackwell Companionto Cognitive science, Blackwell.
David W. Green &Others,Cognitive Science an Introduction,Blackwell Publishers, (1996
Bechet , Bechtel & William, Graham & George, Blackwell, )1999(, Blackwell Companion to Cognitive science, Blackwell
Wasserman,Edward , ,Behaviorism, in: The MIT Encyclopedia ofthe Cognitive Sciences, Edited by: Robert A. Wilson,Frank C. Keil,MitPress 1999