انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

هدف آفرینش انسان از نگاه فخرالدین رازی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ الاهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران
2 دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ایران
10.22034/ra.2024.2021047.2969
چکیده
یکی از مسائل کلیدی پژوهشگران فلسفه، کلام، عرفان، اخلاق و به ویژه فلسفه دین، هدف آفرینش انسان است. با تأمل در کلام فخررازی مسائلی همچون کمال، عبودیت، سعادت، لذت را می‌توان به عنوان فلسفه آفرینش انسان برشمرد. او رسیدن به حقیقت مقام عبودیّت(شخص کامل)و فناء در حق را هدف اصلی آفرینش می‌داند که خود واجد برترین درجه کمال، لذت و سعادت است. در این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به نقد و بررسی مدعای فخر درباب مسئله مذکور پرداخته و به این نتیجه می رسد که هدف اصلی آفرینش انسان رسیدن به حقیقت مقام عبودیت الهی توأم با معرفت(شخص کامل)است که در بستر ایمان دینی و پای بندی به شریعت و اقتداء به الگوی عینی حاصل می شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Philosophy of Human Creation from Fakhr al-Din al-Razi’s Perspective

نویسندگان English

Ebrahim Noori 1
Mohammad Zarei 2
1 Associate Professor at the University of Sistan and Baluchestan, Iran
2 Associate Professor, Department of Islamic Studies, Mashhad University of Medical Sciences, Iran
چکیده English

One of the key issues for scholars of philosophy, theology, mysticism, ethics, and especially the philosophy of religion is the philosophy of human creation. By reflecting on the words of Fakhr al-Din al-Razi, issues such as perfection, servitude, happiness, and pleasure can be considered as the philosophy of human creation. He considers reaching the station of servitude, ubudiyya, (the perfect person) and annihilation in the truth as the main goal of creation, which is itself the highest degree of perfection, pleasure, and happiness. In this research, using an analytical-descriptive method, the claim of Fakhr al-Din al-Razi on this issue is critically examined, and it concludes that the main goal of human creation is to reach the station of servitude to God, coupled with knowledge (the perfect person), which is achieved through religious faith, commitment to the divine law, and following a tangible role model.

کلیدواژه‌ها English

Fakhr al-Din al-Razi
Philosophy of Creation
Perfection
Servitude
Happiness
Pleasure
  1. قرآن کریم.
  2. رازی، فخراالدین (1401هـ.)، التفسیر الکبیر(مفاتیح الغیب)، بیروت: دارالفکر، الطبعه الاولی.
  3. رازی، فخرالدین (1383ش)، چهارده رساله، ترجمه، تصحیح و مقدمه سید محمد باقر سبزواری، تهران: دانشگاه تهران، چاپ دوم.
  4. رازی، فخرالدین (1407)، المطالب العالیه من العلم الالهی، بیروت: دارالکتاب العربی، الطبعة الاولی.
  5. رازی، فخرالدین(1343ق)، المباحث المشرقیه فی علم الالهیات و الطبیعیات، حیدرآباد: مطبعة مجلس دائرة المعارف النظامیة،
  6. رازی، فخرالدین (بی تاشرح اشارات و تنبیهات، تحقیق د. احمد حجازی السقا، قاهره: مکتبة الکلیّات الإزهریه،
  7. ––––––– (1986م)، شرح الفخرالرازی علی الاشارات، قم: مکتبة آیت­الله المرعشی،
  8.  
  9. . ––––––– (۱۴۰۹ ق)، عصمه الانبیاء، بیروت: دارالکتب العلمیه.

 

  1. زرکان، محمد صالح (1963)، فخرالدین رازی و آراؤه الکلامیة و الفلسفیة، بیروت: دارالفکر.
  2. شریف، میان محمد (‌1365)، تاریخ فلسفه در اسلام، نصرالله پور جوادی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  3. قاسمی، محمد جمال الدین (1398ه- 1978م)، تفسیر القاسمی المسمی محاسن التأویل، بیروت: دارالفکر، الطبعۀ الثالثۀ.
  4. طبرسی، شیخ ابی علی الفضل بن الحسن (1406ه.ق- 1986م)، مجمع­البیان فی تفسیر القرآن، تصحیح و تحقیق و تعلیق السید هاشم الرسولی المحلاتی و السید فضل الله الیزدی الطباطبائی، بیروت: دارالمعرفه للطباعه و النشر، الطبعۀ الاولی.
  5. طباطبایی، سید محمدحسین، بی تا،  المیزان فی تفسیر القرآن، قم: منشورات جماعۀ المدرسین فی الحوزۀ العلمیۀ
  6. مجلسى، محمد باقر (1403 ق‏)، بحار الأنوار، محقق / مصحح: جمعى از محققان، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم‏
  7. محمدی فام ، حسین ؛ نبوی ، سید مجید (۱۳۹۸)، بررسی مقام خلیفة اللهی انسان از منظر فخر رازی با تکیه بر نظرات تفسیری او در تفسیر مفاتیح الغیب، دو فصلنامه پژوهش‌های نوین در آموزه‌های قرآن و سنت ، سال دوم ،شماره چهارم ،صفحه 26-9.