نقش اراده در شکل گیری معرفت از منظر صدرای شیرازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری مدرسی الهیات (مبانی نظری) دانشگاه باقرالعلوم

چکیده

از مباحث مهم در معرفت‌شناسی، تأثیر عوامل غیرمعرفتی بر شکل‌گیری معرفت، به‌ویژه تأثیر اراده بر معرفت است. صدرا، به دلیل اتخاذ مبنای اصالت وجود و تشکیک و ...، برخلاف نگاه پیشینیان، تحلیلی دقیق از نسبت اراده و معرفت داده است. بر اساس نگاه او، در حوزه ادراکات حضوری، بنا بر حرکت اشتدادیِ نفس انسانی متناسب با سعه وجودی و تکامل انسانی که فرآیندی ارادی است، درک حضوری انسان وضوح و اشتدادی متناسب پیدا می‌کند. در حوزه ادراکات حصولی انسان، اعم از ادراکات جزئی و کلی، در نگاه صدرا دو تحلیل مطرح می‌شود که در هر دو، اراده انسان در شکل‌گیری معرفت نقش‌آفرین است. در تحلیل نخست، نفس با تکامل ارادی و اختیاری خود مستعد پذیرش صور ادراکی از مبادی عالیه وجود یا عقل فعال می‌شود؛ و در تحلیل دوم این نفس انسانی است که با تکامل جوهری خود و در سایه اتحاد با عقل فعال، این ادراکات را انشا می‌کند و مواجهه با واقعیت صرفاً زمینه‌ساز این انشای ارادی انسان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Human Will in Shaping the Knowledge from Mulla Sadra’s Viewpoint

نویسندگان [English]

  • Reza Berenjkar 1
  • Mostafa Jamali 2
چکیده [English]

The most important issues in epistemology, is non-cognitive factors influence the formation of knowledge which the impact of knowledge on the willingness would be very important. Sadra for taking a look at the principality of existence and skepticism … unlike the predecessors has provided a detailed analysis of the proportion of willingness and knowledge. According to his Viewpoint Presence of perception according to intensification moving human soul compatible with existing development and human evolution-which is Intentional- Understanding of the human person will be clear and intensification. Within the field of human knowledge by correspondence including both partial and general perceptions both, in Sadra’s viewpoint two analyses occur, in both the willingness of man's play a role in the formation of knowledge. In the first analysis, self-determination and their disposal susceptible to the development of higher forms of perception’s origins, in the second analysis the human soul is in the evolution of the essence and in the unity in light of the active intellect deals the composition of these perceptions and confront the reality underlying the acting and the intentional created humans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Willingness
  • Wisdom
  • Knowledge by Correspondence
  • knowledge by presence