انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

ماهیّت زبان و رابطه آن با سیاست در اندیشه گادامر و نقد آن از منظر نهج‌البلاغه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین المل، دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی(ره)، قم، ایران.
10.22034/ra.2025.2048010.3036
چکیده
مرکزیّت زبان در تفکر فلسفی قرن بیستم و جایگاه تعیین‌کننده آن در هرمنوتیک فلسفی گادامر و از آن طرف اتکای کثرتگرایی سیاسی به هرمنوتیک گادامری، بررسی زبان و سیاست در اندیشه گئورک گادامر و نقد آن بر مبنای آموزههای دینی را مهم می‌نماید. پژوهش پیشرو با این هدف رویکرد هستیشناسانه گادامر به زبان و رابطه آن با سیاست را بررسی میکند و سپس اهمیّت زبان در کلام امام علی (ع) در نهجالبلاغه و معانی و مضامین آن را استخراج کرده و به رابطه مطلوب زبان با سیاست از دیدگاه نهجالبلاغه پرداخته است. این بررسی رابطه حقیقت و زبان در اندیشه گادامر و تقابل نوشوندگی مداوم هستی انسانی که گادامر در زبان میبیند را با حقیقت از منظر نهجالبلاغه به پرسش میگیرد و زبان مطلوب و رابطه آن با سیاست را از دیدگاه نهج‌البلاغه ارائه میدهد. نتایج حاصل، بیانگر این است که نهجالبلاغه در موافقت با گادامر، اندیشیدن به زبان را خاموش نکرده، آن را قوّهای شگرف میداند، به موقعیّت فقدان زبان، یعنی سکوت میاندیشد و نسبت سکوت را با چگونگی هستن انسان بیان میدارد و در سطحی بالاتر از اندیشه گادامر هم امکان نگرش هستیشناسانه به زبان را فراهم میکند و آن را به مقامی جهت تفکر و نوشوندگی فکری قرار میدهد و هم با اصالت‌دادن به حقیقت، هرگونه تأمل در باب زبان را با نگاه به حقیقت، صداقت و عمل پیوند میدهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Nature of Language and Its Relationship with Politics in Gadamer's Thought and Its Criticism from the Perspective of Nahjul-Balagha

نویسنده English

Hamzeh Alemi cheraghali
Assistant Professor of Political Science, Shahid Mahallati University of Islamic Sciences ,, Qom, Iran
چکیده English

The centrality of language in twentieth-century philosophical thought and its determining position in Gadamer's philosophical hermeneutics, and on the other hand, the reliance of political pluralism on Gadamerian hermeneutics, make it important to examine language and politics in Georg Gadamer's thought and criticize it based on religious teachings. With this aim, the present research examines Gadamer's ontological approach to language and its relationship with politics, and then extracts the importance of language in Imam Ali's (a) words in Nahjul-Balagha, its meanings and themes, and addresses the desirable relationship between language and politics from the perspective of Nahjul-Balagha. This study questions the relationship between truth and language in Gadamer's thought and the opposition of the continuous renewal of human existence that Gadamer sees in language from the perspective of Nahj al-Balagha, and presents the desired language and its relationship with politics from the perspective of Nahj al-Balagha. The results are expressive that Nahj al-Balagha, in agreement with Gadamer, does not silence thinking about language, but considers it a wonderful power, thinks about the situation of the absence of language, that is, silence, and expresses the relationship of silence with the nature of human existence, and at a higher level than Gadamer's thought, it provides the possibility of an ontological view of language and places it in a position for thought and intellectual renewal, and by giving authenticity to truth, it connects any reflection on language with a view to truth, honesty, and action.

کلیدواژه‌ها English

Language
Truth
Renewal
Silence
Emergence
Gadamer
Nahj al-Balagha
-         سید رضی، (1379)، نهج­البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم: انتشارت ظهور.
-         ــــــــــــ (1386)، نهج­البلاغه، ترجمه محمدتقی جعفری، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
-         ابن میثم، کمال‌الدین میثم ابن علی بن میثم بحرانی، (1385)، شرح نهج­البلاغه، ترجمه محمدرضا عطایی، مشهد: بنیاد پژوهش­های اسلامی.
-         امید، مسعود، (1394)، «رویکرد فلسفی به زبان؛ گرایش­ها و شاخه­ها»، در: در باب زبان (2)؛ مجموعه‌مقالات فلسفی، تحلیلی، انتقادی، ادبی، به اهتمام مسعود امید، تبریز: درویش.
-         بلیغی، مرضیه، (1394)، «زبان دیداری در مینیاتورهای ایرانی»، در: در باب زبان (2)؛ مجموعه‌مقالات فلسفی، تحلیلی، انتقادی، ادبی، به اهتمام مسعود امید، تبریز: درویش.
-         پالمر، ریچارد. اِ، (1377)، علم هرمنوتیک، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران: هرمس.
-         تولی، جیمز، (1383)، «روش‌شناسی اسکینر در تحلیل اندیشه سیاسی»، ترجمه غلامرضا بهروز لک، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 28.
-         جعفری، محمدتقی، (1368)، ترجمه و تفسیر نهج­البلاغه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
-         ــــــــــــ  (1383)، ترجمه و تفسیر نهج­البلاغه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
-         چیت­ساز، مازیار و دیگران، (1392)، «هوسرل اول و دوم: تطوّر آرای هوسرل در مورد زبان»، فصلنامه حکمت و فلسفه، سال نهم، شماره دوم.
-         رهبری، مهدی، (1385)، هرمنوتیک و سیاست؛ مروری بر نتایج سیاسی هرمنوتیک فلسفی هانس گئورگ گادامر، تهران: کویر.
-         شاهجویی، محمدامین بنیان مرصوص امام خمینی در بیان و بنان حضرت آیت­الله جوادی آملی، (گردآوری)، قم: اسرا.
-         کاوشی در نهج­البلاغه؛ مجموعه‌مقالات و سخنرانی­ها کنگره بین­المللی هزاره نهج­البلاغه، تهران: بنیاد نهج­البلاغه.
-         گادامر، هانس گئورک، (1379)، زندگی؛ درنگیدن و مراقبه در زبان؛ اندیشه­هایی در باب زبان و ادبیّات، ترجمه محمد فرمانی، نامه فلسفه، شماره 8.
-         ــــــــــــ  (1382)، مثال خیر در فلسفه افلاطونی - ارسطویی، ترجمه حسن فتحی، تهران: حکمت
-         ــــــــــــ  (1384)، یک گفتگوی فلسفی با ریکاردو دو توری، ترجمه محمود عبادیان، تهران، اختران.
-         ــــــــــــ  (1390)، آغاز فلسفه، ترجمه عزت­الله فولادوند، تهران: هرمس.
-         ــــــــــــ (1395)، هرمنوتیک زبان، هنر، شش جستار هرمنوتیکی، ترجمه عبدالله امینی، آبادان: پرسش.
-         ــــــــــــ (1398)، گستره هرمنوتیک فلسفی، ترجمه عبدالله امینی، تهران: مؤسسه پگاه روزگار نو.
-         گادامر، هانس گئورک و پل ریکور، (1399)، هنر و زبان، ترجمه مهدی فیضی، تهران: نشر شب­خیز.
-         لارن، کریس، (1395)، ویتگنشتاین و گادامر (به‌سوی فلسفه پسا تحلیلی)، ترجمه مرتضی عابدینی فرد، تهران: پارسه.
-         معینی علمداری، جهانگیر، (1385)، روش­شناسی نظریه­های جدید در سیاست (اثبات‌گرایی و فرااثبات‌گرایی)، تهران: دانشگاه تهران.
-         مکارم شیرازی، ناصر، با همکاری جمعی از فضلا و اندیشمندان، (1390)، پیام امام امیرالمؤمنین (ع)؛ شرح تازه و جامعی بر نهج‌البلاغه، قم: انتشارات امام علی ابن ابی‌طالب (ع).
-         ــــــــــــ  (1392)، پیام امام امیرالمؤمنین (ع)؛ شرح تازه و جامعی بر نهج‌البلاغه، قم: انتشارات امام علی ابن ابی‌طالب (ع).
-         هاشمی، محمدمنصور، (1388)، مبانی معرفت­شناختی گادامر، فصلنامه ادب­پژوهی، شماره 9.
-         Azadi, Alireza, (2008), On Pol Vandevelde’s "A Critique of Gadamer's Critical Pluralism": Some Questions, Philosophical Researches, Faculty of Literature and Human Sciences Journal, Number 205.
-         Gadamer, Hans-Georg, TRUTH AND METHOD, Translation revised by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall, London-New york: Continuum Publishing Group.
-         Hahn, Lewis Edwin, (Ed), (1997) ‘the philosophy of Hans-Goerg Gadamer’ Chicago.
-         Heidegger, Martin, (1962), Beung And Time, Translated By John Macquarri And Edwara Robinson, Basil Blackwell.
-         Sullivan, Rober R, Political Hermeneutic: The Early Thinking of Hans-Goerg Gadamer, USA: The Pennsylvania State University.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 اردیبهشت 1404