انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

حقیقت انسان در عالم ذر بر اساس آیات و روایات

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث
2 گروه مبانی معرفتی دانش کلام/پژوهشکده کلام اهل بیت/ پژوهشگاه قرآن وحدیث
10.22034/ra.2025.2047944.3034
چکیده
یکی از چالش‌های فلسفی باورمندان به عالم ذر، مسئله حقیقت موجود ذری است. این پژوهش بر آن است تا با روش تحلیلی توصیفی و مبتنی بر ظهور روایات، هویت موجود ذری را روشن نماید. در این راستا، نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بر اساس ظهور روایات، موجود ذری، حقیقتی زنده و دارای حیات، ادراک، قدرت و قابلیت پاسخ‌دهی است. حقیقت مبهم موجود ذری در مقام میثاق و پاسخ‌دهی شامل مراحل مختلفی است که عبارت‌اند از: «دریافت پیام، کدگشایی آن، تحلیل پیام، پاسخ‌یابی، انتخاب پاسخ مناسب، کدگذاری پیام و ارائه پاسخ». این مراحل به‌وضوح در روایات مورد تأیید قرار گرفته‌اند. بخشی عمده‌ای از حقیقت موجود ذری، اگرچه منشأ حیات و ادراک «هست، باید» و اراده است، اما دستگاه مفهومی بشری مفاهیمی ندارد که بتواند این حقیقت را به طور کامل تبیین کند. در این راستا، سه مفهوم ادراکی و ارتباطی «زبان»، «قلب» و «عقل» به‌عنوان ابزارهایی کلیدی در تبیین ساحت حیات موجود ذری دخیل هستند. زبان به‌عنوان ابزاری برای پاسخ‌دهی ظاهری عمل می‌کند و به موجود ذری این امکان را می‌دهد که پاسخ‌های خود را به‌صورت ملموس و قابل‌فهم ارائه دهد. قلب نیز به‌عنوان ابزاری برای پذیرش میثاق عمل می‌کند و احساسات و تمایلات درونی موجود ذری را در فرایند پاسخ‌دهی هدایت می‌کند. علاوه بر این، عقل به‌عنوان ابزاری اضافی در کنار هویت موجود ذری قرار می‌گیرد تا به او کمک کند در قبول میثاق موفق شود. این تعامل میان زبان، قلب و عقل، به موجود ذری این امکان را می‌دهد که در فرایند میثاق با خداوند، به طور مؤثری عمل کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Nature of Man in the World of Zarr Based on Verses and Narrations

نویسندگان English

mohammad rokkaei 1
shaban nosrati 2
1 Member of the faculty of the Quran and Hadith Research Institute
2 Department of Epistemological Foundations of Theology/Ahl al-Bayt Theology Research Institute/Quran and Hadith Research Institute
چکیده English

One of the philosophical challenges against those believing in the world of Zarr is the issue of the nature of the beings of that world. This research aims to clarify the identity of the Zarr by using a descriptive and analytical method based on narrations. In this regard, the results obtained show that the the beings of the Zarr are beings of life, perception, power, and the ability to respond. The ambiguous nature of the beings there lies in the capacity of covenant and response and includes various stages of "receiving the message, decoding it, analyzing the message, finding the answer, choosing the appropriate response, encoding the message, and presenting the answer." These stages have been clearly confirmed in narrations. Although a major part of the whatness of the Zarr is the origin of life, perception, "is", "must," and "will", the human conceptual system does not have concepts that can fully explain its nature. In this regard, the three perceptual and communicative concepts of "language", "heart" and "mind" are involved as key tools in explaining the life in Zarr. Language acts as a tool for outward response and allows the atom to present its responses in a tangible and understandable way. The heart also acts as a tool for accepting the covenant and guides the Zarr`s inner feelings and desires in the response process. In addition, the mind is placed as an additional tool alongside this identity to help it succeed in accepting the covenant. This interaction between language, heart and mind allows it to function effectively in the process of covenant with God.

کلیدواژه‌ها English

the World of Zarr
the Mind in the Zarr
the Nature of the Covenant

-         قرآن کریم

-         ابن فارس، احمد، (1404 ه.ق)، معجم مقاییس‌اللغة، چاپ اول، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.

-         استرآبادی، ملا محمدامین، (1430ق)، الحاشیة على أصول الکافی، چاپ اول، تحقیق و تصحیح مولی خلیل قزوینی و علی فاضلی، قم: دارالحدیث.

-         بحرانى، سید هاشم بن سلیمان، (1374 ش)، البرهان فی تفسیر القرآن، چاپ اول، قم: مؤسسه بعثت.

-         برقی، احمد بن محمد بن خالد، (1371ق)، المحاسن، محقق و مصحح: جلالالدین محدث، چاپ دوم، قم: دارالکتب الاسلامیة.

-         حلی، حسن بن سلیمان بن محمد، (1421ق) مختصر البصائر، تحقیق و تصحیح مشتاق مظفر، ‏ قم‏: مؤسسة النشر الإسلامی‏.

-         حویزی، عبد علی بن جمعه، (1415ق)، تفسیر نورالثقلین، تحقیق و تصحیح سید هاشم رسولی محلاتی، قم: انتشارات اسماعیلیان.

-         جیلانى، رفیع‌الدین محمد بن محمد مؤمن‏، (1429 ق- 1387 ش)، الذریعة الی حافظ الشریعة، قم‏: دارالحدیث.

-         راغب اصفهانى، حسین بن محمد، (1412ق)، مفردات ألفاظ القرآن، چاپ اول، بیروت: دار القلم.

-         زمخشرى، محمود بن عمر، (1979 م)، أساس البلاغة، چاپ اول، بیروت: دار صادر.

-         صاحب، اسماعیل بن عباد، (1414ق)، المحیط فى اللغة، چاپ اول، بیروت: عالم الکتب.

-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1366ش)، شرح أصول الکافی، تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

-         طوسی، محمد بن حسن، (1414ق)، الامالی، چاپ اول، محقق و مصحح: موسسة البعثة، قم: دارالثقافة.

-         عسکرى، حسن بن عبدالله، (1400ق)، الفروق فى اللغة، چاپ اول، بیروت: دار الافاق الجدیدة.

-          عیاشی، محمد بن مسعود، (1380ق)، التفسیر (تفسیر العیاشی)، چاپ اول، محقق سید هاشم رسولی محلاتی، تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة.

-          فیومى، احمد بن محمد، (1414ق)، المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى، چاپ دوم، قم: مؤسسه دار الهجرة.

-          قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، (1368 ش)، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، چاپ اول، تحقیق و تصحیح حسین درگاهی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

-          کلینى، محمد بن یعقوب، (1407ق)، الکافی، چاپ چهارم، مصحح: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-          مازندرانى، محمد صالح بن احمد، (1382ق)، شرح الکافی، چاپ اول، تحقیق و تصحیح ابوالحسن شعرانی، تهران: المکتبة الاسلامیة.

-          مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، (1403ق)، بحارالأنوار، چاپ دوم، محقق و مصحح: جمعی از محققان، بیروت: دار احیاءالتراث العربی.

-          ـــــــــــــــــ  (1404ق)، مرآة العقول فی شرح اخبار الرسول، محقق و مصحح سید هاشم رسولی محلاتی، تهران: دارالکتب الاسلامیة.

-          طبرسی، فضل بن حسن، (1372ش)، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، چاپ سوم، مصحح: یزدی طباطبایی، و هاشم رسولی، تهران: انتشارات ناصرخسرو.

-          طباطبایی، سید محمدحسین، (1390ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.

-          نیشابوری، محمود بن ابوالحسن، (1415ق)، ایجاز البیان عن معان القرآن، چاپ اول، محقق حنیف قاسمی، بیروت: دارالغرب الاسلامی.

-          واحدی، علی بن احمد، (1415ق)، الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز، چاپ اول، محقق صفوان عدنان داوودی، بیروت: دارالقلم.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 تیر 1405