انسان پژوهی دینی

انسان پژوهی دینی

تبیین و بررسی رویکردهای نظری به مصرف لذت‌گرا و نقش آن در رفتارمصرفی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده
سیدکاظم موسوی
استادیار گروه معارف اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، ایران.
10.22034/ra.2026.2046678.3029
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی رویکردهای نظری حاکم بر مفهوم «مصرف لذت‌گرا» و تبیین نقش آن در شکل‌دهی به الگوهای رفتاری مصرف‌کنندگان است. در دنیای معاصر، تبیین رفتار خرید فراتر از ارضای صرف نیازهای کارکردی بوده و ابعاد روان‌شناختی و ارزشی مصرف، اهمیت مضاعفی یافته‌اند. مسئله این تحقیق، بررسی تأثیر عمیق جهان‌بینی افراد بر الگوهای مصرف و تبعات متعاقب آن است. سؤال اصلی پژوهش چنین است: «جهان‌بینی افراد چه تأثیری بر فرآیندها و پیامدهای رفتاری مصرف لذت‌گرا دارد و این رویکرد چگونه با مدل‌های مصرفی جایگزین (مانند مصرف‌گرایی اسلامی) قابل مقایسه است؟» به نظر می‎رسد (فرضیه) مصرف یا به ابزاری صرف برای لذت‌جویی آنی است یا بستری برای دستیابی به کمال و ارزش‌های متعالی. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای (سندکاوی و تحلیل مبانی نظری) انجام می‎گیرد. تحلیل داده‎ها بر اساس مدل مفهومی مصرف لذت‌گرا در کنار مبانی و مدل مصرف‌گرایی اسلامی مقایسه خواهد شد. نتایج نشان می‎دهد گرایش قوی به مصرف لذت‌گرایانه ریشه در جهان‌بینی مادی‌گرایانه و اولویت‌دهی به ارزش‌های آنی مبتنی بر لذت و مدگرایی دارد که می‌تواند زمینه‌ساز پیامدهای منفی فردی و اجتماعی باشد. تباین میان این رویکرد و دیدگاه‌های ارزشی مانند مصرف‌گرایی اسلامی، چارچوبی برای نقد رفتارهای مصرفی افراطی فراهم می‌آورد.
کلیدواژه‌ها
مصرف لذت‌گرا
رفتار مصرفی
جهان‌بینی
لذت‌جویی
مصرف‌گرایی اسلامی
موضوعات
انسان پژوهی دینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 تیر 1405